[ حرف ميم بلفظ مطلق ]
( از آنچه وارد شده از سخنان حكمت آميز حضرت أمير المؤمنين علىّ بن أبي طالب عليه السّلام در حرف ميم بلفظ مطلق يعنى بألفاظ مختلف . ) از آن جمله است قول آن حضرت عليه السّلام :
9713
ملاك الأمر العقل .
ملاك أمر عقلست ، « ملاك چيزى » چيزى را گويند كه بآن بر پاى ماند آن چيز ، وبآن مالك آن تواند شد ، ومراد اينست كه ملاك هر كارى عقل است وبآن بر پاى ماند ومالك آن توان شد .
9714
ملاك السّياسة العدل .
ملاك سياست عدلست ، مراد به « سياست » رعيّت پروريست ونظم ونسق أحوال ايشان ، وظاهرست كه ملاك آن عدل ميانهء ايشانست .
9715
ملاك العلم نشره .
ملاك علم پهن كردن آنست ، « بودن پهن كردن علم ملاك آن » باعتبار اينست كه اگر عالم علم خود را پهن نكند وبديگران نياموزد آن علم بموت أو از ميان مىرود پس بر پاى ماندن آن بتعليم آن وپهن كردن آن مىشود ، وممكن است كه باعتبار اين باشد كه ملاك فضيلت وكمال علمست ، زيرا كه تعليم بر عالم واجبست چنانكه تعلّم بر تعلّم ، بلكه تا آن واجب نشده اين واجب نشده ، چنانكه قبل از اين مذكور شد ، پس علمي كه تعليم نشود ناقص باشد .