أو بآن ، نهايت نرمى كن با آن وسخت مگير بر آن . و « فراگير زيادتى آنرا » يعنى فراگير از براي آن زيادتى وقتي را كه أو داشته باشد بر أوقات ضروري وأوقات استراحت أو ووقت نشاط آنرا ، نه وقت كسالت وملالت آنرا ، مگر عبادتي كه البتة نوشته باشد خدا وواجب كرده باشد كه آن ناچار است از گزاردن آن بهر حال كه باشد ، وتأخير نمىتوان كرد آنرا بوقت زايد وهنگام نشاط ، مگر اين كه وقت آن وسعتى داشته باشد در آن صورت تأخير أو توان كرد بوقت زياد ونشاط . وممكن است كه مراد به « فريب دادن نفس از عبادت » فريب دادن آن باشد از براي بازداشتن آن از عبادت هرگاه ملول باشد از آن ونشاط آنرا نداشته باشد وبا وجود آن حال خواهد كه آنرا بجا آورد پس در آن صورت چاره وتدبير از براي منع أو از آن مستحسن است وبنا بر اين باقي كلام بر وجهي كه شرح شد تفصيل وبيان همين مطلب است .
5065
خذوا من أجسادكم تجودوا بها على أنفسكم ، واسعوا في فكاك رقابكم قبل ان تغلق رهائنها .
فراگيريد از بدنهاى خود تا اين كه بخشش كنيد به آنها بر نفسهاى خود ، وشتاب كنيد در رها كردن گردنهاى خود پيش از اين كه گروهاى آنها مستحقّ شود آنها را كسى كه آنها در گرو اويند . مراد به « فرا گرفتن از بدنها وبخشش كردن به آنها بر نفسها » ضعيف ولاغركردن بدنهاست بسبب رياضت طاعات وعبادات از براي رستگارى نفسها ، پس گويا فرا مىگيرند از بدنها آنچه را ضعيف ولاغر ميشوند ، ومىبخشند آنرا بنفسها . ومراد باين كه « شتاب كنيد در رها كردن گردنهاى خود » ( تا آخر ) اينست كه :
نفسهاى شما نزد حق تعالى در گرو عملهاى شماست ، پس اگر بجا آوريد آن عملها را كه شما را امر به آنها كرده نفسهاى شما از گرو برآيند ، واگر نه حق تعالى مستحقّ آنها شود كه اگر خواهد عذاب وعقاب كند مانند چيزى كه كسى آنرا در گرو حقّ كسى كند وآنها را از گرو بر نياورد تا اين كه شخصي كه در گرو أو باشد مالك أو شود