باقي گذاشته شده از براي شما عبرتها از اثرهاى گذشتگان پيش از شما ، تا اين كه عبرت بگيريد شما از آنها ، مثل بناهاى عظيم كه از بانيان آنها بغير نام يا نشان اثرى نمانده ، واز آنها بايد عبرت گرفت بر بىاعتبارى دنيا واين كه حريص بر آن نبايد بود « 1 » ومثل خرابى خانه هاى أهل ظلم ومستأصل شدن ايشان در اندك وقتي كه از آنها عبرت بايد كرد بر بدى عاقبت ظلم ومانند اينها از آثار ديگر وعبرتهاى ديگر .
5064
خادع نفسك عن العبادة ، وارفق بها ، وخذ عفوها ونشاطها ، الّا ما كان مكتوبا من الفريضة فانّه لا بدّ من أدائها .
فريب ده نفس خود را از عبادت ، ونرمى كن با آن ، وفراگير زيادتى آنرا ونشاط آنرا ، مگر آنچه را بوده باشد نوشته شده از فريضة ، پس بدرستى كه آن ناچار است از گزاردن آن . مراد اينست كه فريب ده نفس خود را از جانب عبادت وهر چاره وحيله كه توانى كرد بكن از براي ميل فرمودن آن بعبادت ورغبت فرمودن
هامش
( 1 ) از اين روى أدبا وشعراى عرب وعجم در قصايد خود غالبا اين مطلب را عنوان عبرت گرفتن وموضوع دعوت بر اعتبار قرار داده اند ، شاعر عرب مىگويد :« جرت الرّياح على رسوم ديارهم * فكأنّهم كانوا على ميعاد »وديگرى گفته :« هذى المنازل والآثار والطلل * مخبّرات بأن القوم قدر حلوا »خاقانى قصيدة معروفه خود را كه مطلع آن اين بيت است :« هان اى دل عبرتبين از ديده نظر كن هان * إيوان مدائن را آئينه عبرت دان »در اين زمينه ساخته است . وشاعر ديگر نيز مانند أو گفته :« چشم عبرت بين چرا در قصر شاهان ننگرد * تا چه سان از حادثات دور گردون شد خراب »
« پرده دارى ميكند بر قصر كسرى عنكبوت * جغد نوبت مىزند بر قلعه افراسياب »واين آيات مباركات قرآني كه ناظر باين معنى است در اين باب كافى است :
« كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ . وَزُرُوعٍ وَمَقامٍ كَرِيمٍ . وَنَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ »