4663
ثلاث لا يهنا لصاحبهنّ عيش ، الحقد والحسد وسوء الخلق .
سه خصلت است كه گوارا نمىشود از براي صاحب آنها زندگانى ، كينه وحسد وبدى خوى . زيرا كه كينه ور كمست كه كينه كسى را نداشته باشد ودر فكر انتقام وسعى از براي آن نباشد وهرگاه ميسر نشود اندوهناك وغمگين نگردد ، وحسود كمست كه نعمتي بر كسى نبيند واز آتش رشك آن نسوزد ونگدازد ، وبد خو هر لحظه باندك سببي از جا برآيد وبا مردم درشتى كند ومهموم ومغموم گردد .
4664
ثلاث يمتحن بها عقول الرّجال ، هنّ المال والولاية والمصيبة .
سه چيز است كه آزمايش كرده مىشود به آنها عقلهاى مردان ، وآنها مال است وحكومت ومصيبت . چه بسيارست كه كسى عاقل مىنمايد وآنچه ميكند موافق عقل است وچون مال بهم رساند تغيير وضع وسلوك كند ومرتكب محرّمات گردد ومشغول بملاهى وملاعب شود ، وهمچنين بسيار عاقلى باشد كه چون بحكومت برسد مغرور شود بآن ودست از عقل بردارد وهر چه خواهد بكند ، وهمچنين بسا عاقلى باشد كه همين كه مصيبتى وارد شود بر أو صبر نكند بر آن وقلق واضطراب و ، أنواع سبكيها كه از بي عقلي ناشى شود از أو ظاهر شود ، پس هر عاقلى كه در اين سه حالت عقل أو ثابت وپابرجا باشد عقل أو كامل است ونقصى ندارد .
4665
ثلاث مهلكات ، طاعة النّساء ، وطاعة الغضب ، وطاعة الشّهوة .
سه شيوهاند هلاك كننده ، فرمانبردارى زنان ، وفرمانبردارى خشم ، وفرمانبردارى خواهش . مراد به « فرمانبردارى زنان » فرمانبردارى ايشانست در آنچه ايشان خواهند از رخصت بيرون رفتن از خانه بسيرها وتماشاها ومانند آنها ، يا مطلق فرمانبردارى ايشان وتابع رأى ايشان شدن در هر باب ، و « هلاك كننده بودن آن » باعتبار نقصان عقول وضعف رأى ايشان باشد .