هرگاه زياد شود خودبينى تو بسبب آنچه تو در آن باشى از قدرت وتوانائى خود پس پديد آيد مر ترا تكبر ونخوتى پس نگاه كن بسوى بزرگى پادشاهى خدا وقدرت أو ، از آنچه قادر نيستى تو بر آن از نفس خود پس بدرستى كه اين نرم ميكند سركشى ترا وباز مىدارد از نشاط تو يا تندى تو وبرميگرداند بسوى تو آنچه را دور شده از تو از عقل تو . مراد اين است كه هرگاه در كسى بسبب قدرت وسلطنتى كه داشته باشد خودبينى وعجبي زياد شود يعنى حاصل شود زيادة بر صفاتى كه دارد يا زيادة بر عجبي كه لازم أكثر نفوس بشريه است وپديد آيد در أو بسبب آن فرحناكى وبهجتى يا تكبر ونخوتى پس چاره دفع آن اين است كه تأمل كند در بزرگى خدا وقدرت أو ، از آنچه قادر نيست اين كس بر آن از جانب نفس خود يعنى قدرت أو بر همه مقدورات چه همه آنها چنان است كه قادر نيست كسى غير خدا بر آنها از جانب نفس خود ، وهر كه را قدرتى باشد بر چيزى از آنها نيست قدرت أو بر آن مگر از جانب نفس خود ، وهر كه را قدرتى باشد بر چيزى از آنها نيست قدرت أو بر آن مگر از جانب خدا . وممكن است كه مراد چيزى چند باشد كه نفس أو أصلا قادر بر آنها نيست وحق تعالى أو را قدرت بر آنها نداده چه اگر تأمل كند در اين معنى ميداند كه هرگاه نزد حق تعالى با آن همه قدرت عجب وخود بيني بنده مذموم ونكوهيده باشد پس قطع نظر از قبح مخالفت چنين قادرى وشفاعت ارتكاب امرى كه منافى رضاى أو باشد بسا باشد كه آن سبب غضب أو گردد وباعث اين شود كه قدرت وسلطنتى را كه باو داده وسبب عجب وخودبينى أو شده از أو سلب كند وأو را ضعيف وناتوان وخوار وزار گرداند وبعد از تأمل در اين معاني هر كه را اندك عقلي باشد يقين باز مى ايستد از آن عجب وخودبينى ونرم مىشود سركشى أو ، وعقل أو كه دور شده
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 191
مساهمون: جمال الدين محمد الخوانساري
ص١٩١