از حرام ، مراد بطعام نيز طعام حرام است يا طعام زياد وخوردن بقدر امتلاء بطن كه مكروه است باعتبار اين كه سبب سنگينى بدن وكسالت در طاعت وعبادت مىشود وموجب غلبه خواب وبخار بر دماغ ومنع وكلال آن از تفكر وتعقل مىگردد ، ومراد به « عفيفگردانيدن شكم وفرج أو » همان است كه در فقره سابق سابق مذكور شد .
4117
إذا أراد اللّه صلاح عبد الهمه قلّة الكلام وقلّة الّطعام وقلّة المنام .
هرگاه خواهد خداى سبحانه صلاح حال بنده را در دل أو اندازد كمي سخن گفتن را ، وكمي خورش را ، وكمي خواب را ، وجه بودن صلاح حال بنده در هر يك از اينها ، ظاهر است ، چه سخن گفتن بسيار نمىشود كه مشتمل بر غيبت ومانند آن از سخنان حرام يا سخنان لغو بي فايده نباشد وآدمي را از فكر وذكر خدا باز ندارد ، ومفسده خورش زياد در فقره سابق مذكور شد ، وخواب زياد هم بعبث مانع از طاعات وعبادات تفكر وذكر وساير افعال خير مىشود ، وغالب اين است كه باعث كسالت وفتور بدن هم مىگردد .
4118
إذا بنى الملك « 1 » على قواعد العدل ودعم بدعائم العقل نصر اللّه مواليه وخذل معاديه .
هرگاه بنا كرد پادشاه سلوك خود را بر قواعد عدالت وبر پاى دارد آن را
هامش
( 1 ) گويا كلمه « ملكه » از عبارت ساقط شده ويا در نسخه شارح ( ره ) بلفظ « سلوكه » مصحف ومحرف شده است چنانكه از ترجمه عبارت بر مىآيد واگر ضمير « مواليه » و « معاديه » در آخر كلام مانع نمىبود سياق كلام مقتضى بود كه « بنى » و « دعم » هر دو بصيغة مجهول قرائت شود و « ملك » نيز بضم ميم وسكون لام تا نائب فاعل « بنى » باشد ليكن چون موالات ومعادات با شخص مناسبت دارد لذا از توجيه مذكور گزيرى نيست واز مراجعه بنسخ قديم ومصحح غفلت نشود زيرا ممكن است كه در آنها عبارت چنين باشد : « إذا بنى الملك ملكه » .