تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — صفحة 160

مساهمون:

ص١٦٠
أو روان باشد بر نفس أو يعنى در باره نفس خود حكم بعدل كند وعمل كند بآن وهرگاه حق بجانب ديگرى باشد رعايت خود نكند ، زيرا كه هرگاه كسى چنين باشد نفسهاى مردم مىخوانند ايشان را بسوى عدل أو وپيروى حكم أو ، چه كسى كه در باره خود عدل كند يقين در ميانه ديگران نيز حكم بعدل خواهد كرد از براي آنكه خلاف آن نمىباشد مگر از براي جرّ نفعي در آن از براي خود ، وهرگاه كسى در باره خود حكم بعدل كند وعمل كند بآن ، تجويز جور بر ديگرى نكند از براي نفع خود ، پس بهيچ وجه خلاف عدل نكند ومردم رغبت كنند در أطاعت وفرمانبردارى أو .

4096

إذا أردت ان تعظم محاسنك عند النّاس فلا تعظم في عينك . هرگاه خواهى كه بزرگ باشد نيكوئيهاى تو نزد مردم پس بزرگ نباشد آنها نزد تو يعنى بايد كه نيكوئيهاى تو در نظر تو بزرگ نباشد ، زيرا كه كسى كه نيكوئيهاى أو در نظر أو عظيم نمايد عجب وتكبر وأمثال آن از صفات دنيه در أو بهم رسد وبسبب آن نيكوئيهاى أو در نظرها فاسد وباطل گردد ، بخلاف كسى كه نيكوئيهاى أو در نظر أو سهل نمايد وبسبب آنها موصوف بآن صفات ذميمه نگردد چه اين معنى باعث افزونى نيكوئيهاى أو گردد وسبب اين گردد كه آنها در نظر مردم عظيم نمايد ، وكافيست شاهد بر اين معنى آنچه واضح ولايح است بر هر كه أو را أدنى شعوري باشد كه اگر كسى باو احسانى كند وآن در نظر أو بزرگ ننمايد اين نزد أو بسيار بزرگتر نمايد از همان احسان از كسى كه آن در نظر أو بزرگ نمايد .

4097

إذا بلغ اللئيم فوق مقداره تنكّرت أحواله . هرگاه برسد لئيم بزيادة از قدر ومرتبه أو تغيير يابد أحوال أو ببدى وناخوشى ، مراد به « لئيم » شخص پست دنى مرتبه است وتغيير أحوال أو ببدى وناخوشى هرگاه برسد بزيادة از مرتبه خود باعتبار اينست كه باعتبار دنائتى كه دارد هرگاه مرتبه خود را زياد ببيند عجب وتكبر زيادى در أو بهم رسد وهمچنين سربلندى وطغيانى