از هر كس كه داشته باشد ربوده خواهد شد ، پس حريص بر تحصيل أموال ونفايس آن نبايد بود وكسى را كه باشد علاقة به آنها نبايد داشت ، « آگاه باش » يعنى متنبّه شو به آن چه مىگويم و « آنست متعرّض شوندهء عتون » ، در أكثر نسخهها [ عتون ] بتاى دو نقطهء بالاست بمعنى سخت وبنا بر اين معنى اينست : سخت متعرّض شونده است از براي صيد آدمي وبدام كشيدن أو ، ودر بعضي نسخهها « عنون » بنون است ، وآن چاروائى است كه پيش قطار باشد در سير وبنا بر اين ممكن است كه معنى اين باشد كه :
متعرّض مردم مىشود باين كه پيشاپيش مىرود ومردم از عقب أو مىروند وتابع وپيرو اويند ، و « جامع » اسبى را گويند كه سركشى كند وغلبه كند بر سوار خود ، و « حرون » بحاء وراء هر دو بي نقطه اسبى را گويند كه أطاعت نكند ووقتي كه تند شود در رفتن بايستد ونرود ، ووجه تشبيه دنيا به آنها ظاهر است ، وهمچنين وجه دروغگو بودن وخيانت كننده بودن آن چنانكه اشاره نيز بآن شد .
3673
انّ الدّنيا دار محن ، ومحلّ فتن ، من ساعاها فاتته ، ومن قعد عنها واتته ، ومن ابصر إليها اعمته ، ومن بصر « 1 » بها بصّرته .
بدرستى كه دنيا خانهء محنتهاست ، وجايگاه فتنههاست ، كسى كه طلب كند آن را فوت شود آن أو را ، وكسى كه بنشيند از آن وطلب نكند آن را موافقت كند با أو بنيكوئى ، وهر كه نظر كند بسوى آن كور گرداند أو را ، وهر كه بينا شود بآن بينا گرداند أو را ، « فوت شدن دنيا در غالب أوقات از كسى كه طلب آن كند ، وهمچنين آمدن آن پيش كسى كه طلب آن نكند وبي رغبت باشد در آن » امريست كه باستقراء وتتبّع معلوم شده واخبار وآثار نيز مؤكّد آن است ، ومراد به « نظر كردن بسوى آن » نظر كردن به آنست از روى خواهش ورغبت در آن ، وبه « بينا شدن بآن » نظر كردن بآن از براي پند وعبرت گرفتن از آن .
هامش
( 1 ) در حاشية « أبصر بها » بعنوان نسخه بدل از متن بخطّ شارح ( ره ) مذكور است .