علميست بسيار اگر مىيافتم از براي آن بردارندگانى ، بلى مىيابم تند فهمي را غير أيمن شده بر أو بكار برندهء آلت دين را از براي دنيا ، يا يارى جويندهء را بنعمتهاى خدا بر بندگان خود وبحجّتها وبرهانهاى أو بر دوستان خود ، يا أطاعت كننده مر بردارندگان حق را كه نيست بينائى از براي أو در متشابههاى آن ، بر فروخته مىشود شكّ در دل أو بسبب اوّل آنچه عارض شود از شبهه ، مراد اين است كه در سينهء من علم بسيار هست نهايت نمىيابم از براي آن بردارندگانى كه توانند برداشت آنها را تا تعليم ايشان كنم واگر مىيافتم از براي آن بردارندگانى ، هر آينه اظهار مىكردم بايشان وتعليم مىنمودم ايشان را ، پس قول آن حضرت « اگر مىيافتم » شرطيّه است كه جزاى آن حذف شده از راه اعتماد بر ظهور آن ، وممكن است كه « لو » از براي تمنّى باشد ومعنى اين باشد كه : كاشكى مى يافتم از براي آن بردارندگانى ، وبر هر تقدير چون معلوم شد از اين كلام اين كه از براي آن حاملانى نمى يابند تفصيل وتوضيح نمودند اين معنى را باين كه كسى را كه مىيابم يكى از چند فرقه است كه هيچ يك از آنها اهليّت تحمّل آن علوم را ندارند يكى آنكه تندفهم است وقابليّت فهميدن دارد نهايت ايمنى نيست بر أو در اين كه اسرار آن را نگاه دارد وبجمعى كه نبايد اظهار كرد اظهار نكند باعتبار اين كه ديندار نباشد بلكه بكار برنده باشد آلات وافزار ديندارى را از براي فريب مردم وتحصيل دنيا بسبب آن ، وديگرى كسى كه يارى جويد وپشت قوى كند [ بنعمتهاى خدا « 1 » بر بندگان خود يعنى بنعمتهائى كه خدا ببندگان خود داده واز آن جمله باو هم داده از مال وغير آن مغرور شود وبه آنها يارى جويد وپشت قوى كند بحجّتها وبرهانها كه حق تعالى از براي دوستان خود كه ائمّهء هدى باشند فرستاده از آيات كه در شأن ايشان نازل كرده باين كه تحريف كند آنها را ودعوى كند كه در بارهء أو يا ديگرى كه بامامت أو قائل شده نازل شده ] وديگرى اين كه أطاعت كند بر دارندگان حق را ، نهايت بينائى نباشد أو را در متشابهات آن
هامش
( 1 ) عبارت « بنعمتهاى خدا بر بندگان » تا « أو قائل شده نازل شده » فقط در نسخهء كتابخانهء مدرسهء سپهسالار ضبط شده است .