آنهاست نه أفضل از آنها .
3649
انّ اللّه سبحانه امر عباده تخييرا ، ونهاهم تحذيرا ، وكلّف يسيرا ، ولم يكلّف عسيرا ، واعطى على القليل كثيرا ، ولم يعص مغلوبا ، ولم يطع مكرها ، ولم يرسل الأنبياء لعبا ، ولم ينزل الكتاب عبثا ، وما خلق السّماوات والأرض وما بينهما باطلا ، ذلك ظنّ الّذين كفروا فويل للّذين كفروا من النّار .
بدرستى كه خدا - كه پاك است أو - امر كرده است بندگان خود را از روى اختيار دادن ، ونهى كرده است ايشان را بعنوان ترسانيدن ، وتكليف كرده است آسانى را وتكليف نكرده است دشوارى را ، وبخشيده بر اندك بسيارى را ، وعصيان كرده نشده در حالي كه مغلوب باشد ، وأطاعت كرده نشده در حالي كه اكراه كننده باشد ، ونفرستاده پيغمبران را از روى بازى ، وفرو نفرستاده كتاب را بعبث ، وخلق نكرده آسمانها وزمين را وآنچه را ميانهء آسمانها وزمين است باطل ، اين گمان آنان است كه كفر آوردهاند پس واي مر آنان را كه كفر آوردهاند از آتش . مراد اين است كه حق تعالى كه امر كرده بندگان را به آن چه امر كرده جبر نكرده ايشان را بر كردن آنها بلكه خواسته آنها را از ايشان با وجود قدرت دادن ايشان بر كردن ونكردن آنها ، ونهى كه كرده ايشان را از چيزى چند ، نهى نكرده مگر بعنوان ترسانيدن از آنها باظهار قبح آنها ، واين كه سبب استحقاق عذاب وعقاب ميشوند نه باين كه مضطرّ ساخته باشد ايشان را بر نكردن آنها بلكه با وجود نهى حق تعالى ، ايشان قدرت بر كردن ونكردن هر دو دارند ووجه اين با وجود قدرت حق تعالى بر جبر فرمودن ايشان بر كردن همهء خيرات وباز ايستادن از جميح معاصي بعنوانى كه هيچ واجبي از كسى فوت نشود وهيچ حرامى از ايشان صادر نشود اين است كه