واندوه أو در دل اوست ، يعنى با مردم شكفته روئى كند ، ودين أو قوى ومحكم باشد ودر آن رخنهء نتوان كرد ، ودل أو اندوهگين باشد از انديشهء عاقبت حال خود .
3455
انّ اللّه سبحانه ليبغض الطويل الامل السّيّى العمل .
بدرستى كه خدا - كه پاك است أو - هر آينه دشمن مىدارد در از اميد بد كردار را .
وفرموده است آن حضرت عليه السّلام نزد دفن كردن رسول خدا - رحمت كناد خدا بر أو وآل أو ودرود فرستد - :
3456
انّ الصّبر لجميل الّا عنك وانّ الجزع لقبيح الّا عليك وانّ المصاب بك لجليل ، وانّه قبلك وبعدك لجلل .
بدرستى كه صبر هر آينه زيباست مگر از تو ، وناشكيبائى هر آينه زشت است مگر بر تو ، وبدرستى كه مصيبت بتو بزرگ است ، وبدرستى كه آن يعنى مصيبت پيش از تو وبعد از تو هر آينه سهل وكوچك است ، و « جلل » بمعنى عظيم « 1 » وبزرگ نيز آمده است بنا بر اين ممكن است كه معنى اين باشد كه : بدرستى كه آن يعنى مصيبت پيش از تو وبعد از تو عظيم وبزرگ است و « پيش از تو » يعنى پيش از رحلت تو در وقتي كه ظاهر شد آثار آن ، يا در آن وقت كه تصوّر وتخيّل آن مىكرديم ومعنى اوّل ظاهرتر است .
3457
انّ من مشى على ظهر الأرض لصائر إلى بطنها .
بدرستى كه هر كه راه رود بر پشت زمين هر آينه باز گردنده است بسوى شكم آن ، مراد اين است كه هر كه بر روى زمين راه رود عاقبت أو اين است كه در شكم زمين منزل كند پس در تهيّه آن بايد بود واز آن غافل نبايد شد وسربلندى بر زيردستان نبايد نمود .
هامش
( 1 ) از عبارت « وجلل بمعنى عظيم » تا آخر ، فقط در نسخهء كتابخانهء مسجد سپهسالار است .