3210
أفضل النّاس في الدّنيا الأسخياء وفي الآخرة الأتقياء .
افزونترين مردم در دنيا سخاوتدارانند ودر آخرت پرهيزگاران .
3211
أسوء النّاس حالا من انقطعت مادّته وبقيت عادته .
بدترين مردم بحسب حال كسى است كه بريده شود مادّهء أو وبماند عادت أو ، « مادّه » بمعنى زيادتى پيوسته است ومراد بآن در اينجا چيزى است كه بآن مدار ومعاش ميكرد يعنى بدترين مردم بحسب حال در دنيا كسى است كه بريده شود وجه معاش أو كه بآن بر نحوى مدار ميكرد و « باقي باشد عادت أو » يعنى اخراجات أو بهمان نحو باشد كه عادت كرده باعتبار اين كه چارهء نداشته باشد از آن ويا باعتبار اين كه از راه عادت بآن همان وضع را خواهد .
3212
اتعب النّاس قلبا من علت همّته وكثرت مروءته وقلّت مقدرته .
خسته دلترين مردمان كسى است كه بلند باشد همّت أو ، وبسيار باشد مروّت أو ، وكم باشد مقدرت أو ، يعنى توانگرى أو يا توانائى أو .
3213
اشدّ من الموت طلب الحاجة من غير أهلها .
سختتر است از مرگ خواستن حاجت از غير أهل آن يعنى « 1 » كسى كه أهليّت آن نداشته باشد كه از أو طلب كنند مانند مردم پست مرتبه كه بدولتى رسيده باشند .
3214
اظهر النّاس نفاقا من امر بالطّاعة ولم يعمل بها ونهى عن المعصية ولم ينته عنها .
آشكاراترين مردم از روى نفاق ودو روئى كسى است كه امر كند بطاعت
هامش
( 1 ) از جملهء « يعنى » تا آخر فقط در نسخهء كتابخانهء مسجد سپهسالار ضبط شده است .