3198
اشدّ النّاس ندما عند الموت العلماء غير العاملين « 1 » .
سختترين مردم از روى پشيمانى نزد مرگ علماى غير عمل كنندگاناند .
3199
اسفه السفهاء المتبجّح بفحش الكلام .
نادانترين نادانان يا كم عقلترين كم عقلان شادى كنندهاست بسخن فحش يعنى كسى كه شاد گردد باين كه بمردم فحش گويد .
3200
ابخل النّاس من بخل بالسّلام .
بخيلترين مردم كسى است كه بخل كند بسلام يعنى سلام كردن بمردم خواه ابتداى بسلام باشد يا جواب آن ، نهايت ابتدأ كردن بآن سنّت است وترك آن گناه نيست وجواب گفتن واجب است وترك آن گناه با وجود اين علما گفتهاند « 2 » كه : ثواب ابتدأ كردن بآن زيادة است از ثواب جواب گفتن آن ، واين از أموري است كه ثواب سنّت در آنها بيشتر از ثواب واجب است .
3201
اغنى الأغنياء من لم يكن للحرص أسيرا .
توانگرترين توانگران كسى است كه نبوده باشد أسير وگرفتار حرص .
3202
اجلّ الأمراء من لم يكن الهوى عليه أميرا .
بزرگترين امرا يعنى فرماندهان كسى است كه نبوده باشد خواهش بر أو فرمانده ، يعنى مسلّط باشد بر هوا وهوس خود وفرمانبردار آنها نباشد .
3203
أحسن السّناء الخلق السّجيح .
نيكوترين بلندى يعنى بلندى مرتبه خوى نرم هموار است .
3204
أحسن الفعل الكفّ عن القبيح .
بهترين كار باز ايستادن است از كار زشت .
هامش
( 1 ) در نسخهء أصل : « غير عاملين » برفع ( غير ) وتجرّد ( عالمين ) از الف ولام .
( 2 ) بهتر آن بود كه بگويد : « شارع » يا « خدا » يا « پيغمبر » گفته است .