دارد عمل بسيارى از حكمت عملي را . بلكه اين معنى لازم دارد اجتناب از معاصي وگناهان را نيز ، چه ظاهر است كه آنها مؤمن را از رتبهء آدمي اندازد وخفيف وخوار مىگرداند در آخرت بلكه در دنيا نيز ، وبنا بر اين ظاهر است كه افزونترين كردار راست است .
3106
أفضل معروف اللّئيم منع اذائه .
افزونترين احسان لئيم يعنى بخيل يا ناكس پست مرتبه اينست كه منع كند اذيّت خود وآزار نكند كسى را ، زيرا كه احسان ديگر از أو نيايد چنانكه گفتهاند :
« مرا بخير تو امّيد نيست شرمرسان » وبر تقديرى كه گاهى از أو احسانى صادر شود ظاهرست كه آن منع افزونتر از آنست ، زيرا كه چون غالب حال أو اين است كه اذيّت بمردم رساند پس باز ايستادن از آن نفعي است عامّ واحسانى كه گاهى از أو صادر شود نفعي است خاصّ ويقين اوّل افزونتر از آنست بلكه نسبت بهر شخصي نيز اگر اذيّت رساند اذيّت عظيم رساند واگر احسانى كند قليلي باشد پس اذيّت نرسانيدن أو عمدهتر باشد از احسان أو ، وممكن است كه مراد اين باشد كه باعتقاد أو افزونترين احسان اينست واحسانى را زيادة بر اين يا مثل اين نمىداند باعتبار كمال حرصي كه دارد در اذيّت رسانيدن بمردم .
3107
أقبح افعال الكريم منع عطائه .
زشتترين كردارهاى كريم يعنى مقابل لئيم بيكى از دو معنى كه مذكور شد منع بخشش اوست يعنى اين كه خود را باز دارد از بخشش ومراد اينست كه اين معنى در واقع زشتترين افعال كريم است ، يا اين كه نزد أو اين زشتترين افعال اوست نظير آنچه در فقرهء سابق مذكور شد .
3108
أحسن العلم ما كان مع العمل .
نيكوترين علم آنست كه بوده باشد با عمل چنانكه مكرّر مذكور شد .