از حسدها ورشكهاى أو باشد نه اين كه عقاب آنها دو برابر قدرى شود « 1 » كه مستحقّ آن باشد زيرا كه اين معنى ظلم است وبر حقّ تعالى جايز نيست ، وممكن است كه مراد دو چندان گشتن ساير گناهان ومضاعف شدن عقاب آنها باشد وحسد كه صفتي است بسيار ذميمه سبب اين شود كه صاحب آن مستحقّ اين شود كه هر گناهى كه كند عقاب آن دو چندان شود نسبت بكسى كه آن گناه را كند وحسد نداشته باشد .
1521
المحسن حىّ وان نقل إلى منازل الأموات .
نيكو كار زنده است واگر چه نقل كرده شود بمنزلهاى مردگان ، واين يا باعتبار اين است كه نام أو واثر اعمال أو باقي است پس گوئيا كه زنده است هر چند در حقيقت دو روزى « 2 » مرده باشد ، ويا باعتبار اين كه بعد از مرگ نفس أو ببدن مثالي تعلّق گيرد ودر حقيقت زنده باشد وبخورد وبياشامد چنانكه در بسيارى از أحاديث وارد شده ، وكناية از باقي بودن نفس أو نيز مىتواند بود بنا بر اين كه نفس ديگران باقي نماند بلكه معدوم شوند وعود كنند بنا بر قول بجواز اعاده معدوم ، وبر تقدير قول ببقاء هر نفسي مىتوان گفت : چون نيكوكار باقي است با حال خوش پس گوئيا زنده است ، يا زندگى در حقيقت عبارت از همين باشد بخلاف غير نيكوكار كه هر چند باقي باشد چون حال خوشى ندارد زنده يا بمنزله زنده نباشد .
1522
اجتناب السّيئات أولى من اكتساب الحسنات .
دورى گزيدن از گناهان بهتر است از كسب كردن كارهاى خير .
1523
العاقل من يزهد فيما يرغب فيه الجاهل .
عاقل كسى است كه زهد ورزد در آنچه رغبت ميكند در آن جاهل يعنى دنيا ، ومراد بزهد در آن ترك محرّمات آن است يا مشتبهات نيز يا زياد از قدر كفاف از حلال نيز .
هامش
( 1 ) در نسخه كتابخانه مسجد سپه سالار : « فجور » وآن قطعا تصحيف است .
( 2 ) كذا صريحا بخطّ شارح ( ره ) .