صعب بىخطر واين شترى است رام با خطر ، يا آن دشوارى است بىخطر واين آسانى است با خطر .
1138
المحسن من صدّق أقواله افعاله .
نيكو كار كسى است كه راست گرداند گفتارهاى أو را كردارهاى أو ، يعنى خود عمل كند به آن چه گويد از مواعظ ونصايح ووفا كند بوعدها كه كند
1139
الكيّس من عرف نفسه واخلص اعماله .
زيرك كسى است كه بشناسد نفس خود را وخالص گرداند عملهاى خود را ، مراد به « شناختن نفس خود » يا معرفت نفس است وأحوال نفس وشناختن آنچه رعايت شده در خلق آن از حكمتها ومصلحتها ، تا اين كه استدلال كند به آنها بر وجود مبدأ وخالقي از براي أو وكمال علم وقدرت أو وسائر صفاتى كه از أحوال نفس پى به آنها توان برد چنانكه حديث مشهور « من عرف نفسه فقد عرف ربّه » [ يعنى ] هر كه شناخت نفس خود را پس بتحقيق كه شناخته پروردگار خود را « 1 » ظاهر در اين معنى است ، ويا مراد دانستن قدر وپايه خود است وخود را خفيف وذليل نكردن نزد حقّ تعالى بنافرمانى وعصيان ، ونزد خلق بطمع ومانند آن . وهمچنين تجاوز نكردن از حدّ خود در سلوك با مردم وتوقّع سلوك از مردم ، ومراد به « خالص گردانيدن عملها » خالص گردانيدن آنهاست از براي حق تعالى وآميخته نساختن بشائبه ريا ومانند آن .
1140
اظهار الغنى من الشّكر .
اظهار توانگرى از جمله شكر است يعنى از جمله شكر توانگر اين است كه توانگرى
هامش
( 1 ) شارح ( ره ) در حاشية گفته : « وممكن است كه مراد بحديث مذكور اين باشد كه كسى كه همين قدر أو را شعور باشد كه خود را بشناسد پس بتحقيق كه پروردگار خود را نيز شناخته وميداند كه أو را پروردگارى بايد كه أو را خلق كرده باشد وتربيت كند » ودر آخر امضاى « منه » ، ودر نسخه كتابخانه مسجد سپه سالار باضافه « سلمه اللّه تعالى » است .