346
الريبة « 1 » توجب الظنّة .
قلق واضطراب موجب تهمت گردد ، يعنى هر كه در دعوى امرى يا انكار گناهى يا حقّى يا در شهادتي وأمثال اينها قلق واضطراب داشته باشد وبا اطمينان وآرام نباشد متّهم مىشود باين كه دروغ مىگويد واين معنى در وهم وگمان آيد پس اگر كسى در واقع خلاف نگويد بايد سلب اين معنى از خود كند وبا اطمينان وآرام باشد واگر نه متّهم خواهد شد ، يا مراد مجرّد اين است كه قلق واضطراب مظنّه اين است كه خلاف مىگويد وعلامت آنست در غالب .
347
الصّبر جنّة الفاقة .
صبر سپر فقر ودرويشى است ، هرگاه فقير را صبر باشد آن سپرى باشد از براي أو كه نگاه دارد أو را از هلاكتهاى دنيوي واخروى ، واگر نباشد محفوظ نباشد از آنها بلكه مرتكب امرى چند شود كه سبب آنها گردد .
348
العجب رأس الحماقة .
عجب وخود بيني سر حماقت وكم خرديست ، يعنى اوّل دليلي است بر آن ، يا اين كه كم خردى بىآن يافت نشود چنانكه حيوان بىسر باقي نماند .
349
الهيبة مقرونة بالخيبة .
هيبت همراه است با نوميدى ، يعنى سلوك كسى بعنوانى كه مردم از أو در ترس وبيم باشند همراه است با نوميدى يعنى سبب نوميدى مردم از اين كس مىشود ، وظاهر است كه اين در پادشاهان وحكّام موجب مفاسد عظيمه است ، يا نوميدى اين كس از درگاه حق تعالى باعتبار دشمنى حق تعالى با صاحب اين خصلت .
350
الحياء مقرون بالحرمان .
شرم همراه است با محرومى يعنى صاحب شرم باعتبار اين كه اظهار أحوال خود
هامش
( 1 ) - طريحى ( ره ) در مجمع البحرين گفته : « الريبة بالكسر الاسم من الريب وهى التهمة والظنة » .