چيزى از ديه به او ندهند مگر آنچه سوگند خورده و آنچه اطمينان پيدا كردهاند كه راست مىگويد . و والى و حاكم موظَّف است كه در اينجا با پرسش و تحقيق ، و احتياط كردن در قصاص و اجراى حدّ و ديه و اجراى حكم ، او را يارى كند .
و اگر گوش يا قوّهء شنوائى او آسيب ديده بود بر همين نحو عمل بايد كرد ، با زدن چيزى بر چيز ديگر در محلَّى او را امتحان مىكنند كه تا چه بعدى ميشنود و بر اين قياس نقص شنوائى او را معلوم ميدارند ، و قسامه و سوگند در اين مسأله نيز مانند چشم باندازهء آسيبى است كه قوّه شنوائى او ديده ، و اگر همه شنوائى را از دست داده به همانطور كه در ديد سخن رفت ، و اگر احتمال دروغ در وى بود و ترس اينكه مبادا بشنود و خود را به كرى زند درنگ ميكنند و منتظر وقتى كه غافل است ميشوند و در آن حال بانگى ميزنند اگر شنيد او را به محكمه باز مىگردانند و شكايت را از نو مىآورند و حاكم با رأى و نظر خود حكم مىكند و مقدارى از ديهء پرداخت شده كسر مىنمايد و از او ميستاند .
و اگر نقصى در ران يا بازو حاصل شده بود آن را با وسيله اى ريسمان يا هر چه مانند آن باران يا بازوى سالم آن شخص آسيب ديده مىسنجند و ميزان نقص را تعيين مىكنند و بر حسب آن ديه را معلوم مىكنند ، و اگر ساق پا يا ساق دست آسيبى ببيند با همان ميزان ران و بازو مىسنجند ، و حاكم خود باندازهء ران مىنگرد .
من لا يحضره الفقيه ( فارسي ) — صفحة 428
مساهمون: الشيخ الصدوق
ص٤٢٨