فرصت شيرازى ( 1271 - 1339 ه . ق . )
سيد ميرزا محمّد نصير حسينى شيرازى ملقّب به « فرصة الدوله » و « ميرزا آقا » متخلّص به « فرصت » شاعر ، اديب و موسيقىدان اوايل قرن چهاردهم هجرى كه از علوم رياضى نيز حظّى وافر داشت و در نقّاشى و صورتگرى توانا بود .
او راست : آثار عجم يا شيراز نامه در جغرافيا و تاريخ فارس ؛ اشكال الميزان در منطق ؛ بحور الالحان در علم موسيقى و عروض ؛ درياى كبير مشتمل بر علوم بسيار ؛ ديوان اشعار ؛ شطرنجيه كه نام رسالهاى است ؛ گرامر خط ميخى يا نحو و صرف خط ميخى ؛ منشآت نثر ؛ هجر نامه ( مثنوى ) ؛ هيئت جديد كه از رسالات اوست . « 1 »
در منقبت امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع )
مرمرا يك سان بود گر سر رسد بر آسمان * يا كه كوبد هر زمانم پاى بر سر آسمان
نى بر افروزم گرم چرخ افكند از سر كلاه * نى سرافرازم گرم بخشايد افسر آسمان
داده برتر رتبهام چون از عنايت كردگار * گو مرا برتر نشاند يا فروتر آسمان
در مذاقم تلخ و شيرين هر دو آيد خوشگوار * گو بريزد زهر يا شهدم به ساغر آسمان
همچو جوزا ابهر قتلم بسته مرّيخش كمر * خواهدم تا چون حمل خنجر به حنجر آسمان
تا چو شيرم ، در مصاف فضل در كارم كند * حيلهها هر لحظه چون روباه ابتر آسمان
آسمان را با بدان نيكى و با نيكان بدى است * بوده تا بوده است يكسر سفله پرور آسمان
چون نمىيارم شمردن با منش هر چه است كين * يا چه دارد كينهها بىحد و بىمر آسمان
به كه رو آرم به درگاه شه با عدل و داد * تا كه گيرد داد من از اين ستمگر آسمان
هامش
( 1 ) . فهرست مشاهير ايران ، صص 318 - 319 .