قصايد آيينى صباحى از سختگى و پختگى ساختارى و محتوايى بالايى برخوردار است و تركيب چهارده بند عاشورايى او نيز در ميان تركيببندهاى عاشورايى ممتاز است و از برخى جهات از تركيببند محتشم كاشانى ( متوفاى 996 ه . ق ) پيشى مىگيرد .
آذر بيگدلى در آتشكدهء آذر از تركيببند دوازدهبند عاشورايى او ياد مىكند و پيداست است كه صباحى بعدها دو بند ديگر بر آن افزوده است « 1 » چرا كه وى دوازده سال پس از درگذشت آذر ( - 1195 ه . ) ادامهء حيات داده و به سال 1207 ه . ق درگذشته است . « 2 »
سبك شعرى
صباحى كه از پيشتازان نهضت بازگشت ادبى در عصر كريم خان زند است ، در قصيده داراى سبك خراسانى است ولى در غزل از سبك عراقى پيروى مىكند و مهارت خود را در اين دو سبك شعرى به خوبى نشان مىدهد . او در سرودن تركيببند عاشورايى خود از هردو سبك سود جسته است .
دامنهء تأثير آثار عاشورايى
تركيببند عاشورايى صباحى دويست و اندى سال پس از تركيب دوازدهبندى محتشم كاشانى سروده شده ، و در ميان شعراى معاصر با او ، بازتاب گستردهاى داشته و در نزد خواص و اهل ادب مشهور بوده ولى به خاطر بار ادبى بالاى آن ، با اقبال فراگير در سطح محافل مذهبى رو به رو نشده است .
اغلب پژوهشگران معاصر ، تركيببند عاشورايى او را از جهت ساختارى و استوارى كلام و تصويرهاى بديعى كه دارد بر دوازدهبند محتشم ترجيح مىدهند ، و انصاف هم همين حكم را مىكند . « 3 »
هامش
( 1 ) . آتشكدهء آذر ( نيمهء دوم ) ، به تصحيح مير هاشم محدث چاپ اول ( انتشارات امير كبير ، ص 1378 ) ، ص 564 تا 572 .
( 2 ) . دويست سخنور ص 186 . براى اطلاع بيشتر از شرح احوال و آثار او بايد به متونى از قبيل : آتشكدهء آذر ، نگارستان دارا ، تذكرهء اختر ، ج 1 ، سفينة المحمود ج 1 ، مجمع الفصحاء ج 5 ، تاريخ ادبيات براون ، ريحانة الادب ج 2 ، قاموس الاعلام ج 4 ، فرهنگ سخنوران و مواد التواريخ مراجعه كرد .
( 3 ) . شايد وجود اصطلاحات رزمى قديم و مانند آن در شعر صباحى ، آن را مانند شعر محتشم مشهور عام و خاص نكرده باشد .