مأمون كسى نزد امام فرستاد و امام در راه مصلّى بود و گفت : خليفه مىگويد كه ترا زحمت داشتيم و مكلف ساختيم به خانه خود بازگرد . « 1 » حضرت امام از راه بازگشت و با اصحاب خود فرمود : من نگفتم كه ايشان طاقت نمىآورند . چون حضرت امام بازگشت مأمون سوار شد و نماز عيد بگذارد و در اين فقره اشاره نمود شد كه او اقتدا در همه امور به حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىفرموده .
أبى الحسن على بن موسى الرضا الإمام القائم الثامن
كنيت آن حضرت ابو الحسن است همچو كنيت حضرت امير المؤمنين ؛ عليه السّلام و آن حضرت را اولاد بوده و امام محمد جواد عليه السّلام كه بعد از آن حضرت امام است ، فرزند آن حضرت بوده و لقب آن حضرت رضا است . گويند مأمون خليفه او را رضا لقب نهاده و در كتاب عهد كه به خط مأمونست نوشته « و جعلت له الإمرة الكبرى من بعدى و سمّيته الرضا » يعنى گردانيدم از براى او امارت بزرگتر از پس از خود ؛ و نام نهادم او را رضا . « 2 »
و از القاب آن حضرت امام قائم ثامن است . اشارتست بدان حديث كه حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در باب دوازده امام فرموده كه هشتم ايشان امام موعود ايشان خواهد بود و بر تقدير صحت آن حديث ، مراد آن نيست كه ولايت عهد مأمون به دو مفوض شد زيرا كه آن تمام نشد ، بلكه مراد آن خواهد بود كه آنچه از آثار ظاهرهء امامتست از اظهار علوم غريبه و اقامت حجج « 3 » باهره و براهين ثابته از آن حضرت خواهد شد .
الشّهيد بالسّمّ فى الغمّ و البؤس ؛ المدفون بمشهد طوس
آن حضرت شهادت يافته به زهر در غم و خون و ملال و آن حضرت مدفون است در طوس .
و اين اشارتست به سبب شهادت آن حضرت و محل دفن جسد مطهر آن حضرت .
هامش
( 1 ) . كشف الغمه ، ج 2 ص 278 - 279 ( نامى از نيشابور در نقل اربلى نيست ) .
( 2 ) . دربارهء متن ولايتعهدى كه صورت آن را اربلى خود به سال 677 ديده ( كشف ، ج 2 ص 339 ) نك : كشف الغمه ج 2 صص 333 - 337 ؛ درباره نامگذارى امام به رضا نك : كشف ج 2 ص 296 .
( 3 ) . در اصل : حج .