يعنى شش پدر او همه فاضلترين آن كسىاند كه مىآشامند آب ابر آسمان . مراد آنكه شش پدرش كه مذكور شدهاند هر يك فاضلترين تمام عالمند زيرا كه همه عالم آب باران مىخورند ، يا آنكه مراد عرب باشند زيرا كه عرب و باديهنشينان آب ايشان از باران است ؛ چنانچه در حديث وارد شده كه حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود : يا عرب يا بنى ماء السماء يعنى : اى فرزندان آب آسمان . و برين تقدير مراد آن باشد كه شش پدر آن حضرت تمامى افضل جميع عرباند هر يك در زمان خود و چون از عرب افضل باشند از عجم هم افضل باشند زيرا كه عرب افضل از عجماند [ ! ]
المقتدى برسول اللّه فى كلّ حال و فى كلّ شأن
« 1 »
آن حضرت اقتداكننده است به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در هر حالى و در هر كارى و شانى « 2 » كه آن حضرت را پيش آمده .
و اين اشارتست بدان كه حضرت در جميع امور اقتداى به حضرت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىفرموده . روايت كردهاند كه چون امر ولايت عهد تمام شد و مأمون خليفه ، در هر امرى از امور اقتدا بدان حضرت مىكرد و در وقت قبول خلافت ، آن حضرت شرط كرده بود كه در مدت حيات مأمون او را به هيچ امر از امور ولايت و ايالت و امور متعلقه به خلافت تكليف نكنند ، چون عيد اول در آمد ، صباح عيد ، مأمون كسى را نزد حضرت امام عليه السّلام فرستاد كه هر چند ما شرط كردهايم كه ترا به هيچ امر تكليف نكنيم ، اما امروز روز عيد است چنان مىخواهيم كه امروز نماز عيد بگذارى تا مردمان بدانند كه ولايت عهد به تو مفوّض شده .
حضرت امام در جواب فرمود كه ، من شرط كردهام كه مرا به هيچ امر از امور متعلق به خلافت تكليف نكنيد و امامت عيد از امور متعلقه به خلافت است . التماس دارم از امير المؤمنين كه مرا از اين امر معاف دارد . مأمون در جواب فرستاد كه خاطر ما چنين مىخواهد كه سيرت تو در نماز عيد بدانيم . مردمان به تو سيرت تو اقتدا كنند و ترا از اين امر معاف نمىداريم . بعضى از محبان حضرت امام گفتند : در اين امر مبالغه
هامش
( 1 ) . در « غ » جاى اين عبارت خالى مانده است .
( 2 ) . در « غ » : سؤالى .