قريش لقب داشت سپردند تا انفاذ كعبه داشت و در آنجا پوشيده به وديعت گذاشت ، عمر بن الخطّاب در زمان خلافت خويش آن را از آن موضع برآورد .
ابو جعفر الطّبرى كه از اكابر اهل سنّت و جماعت است به اسناد خود از ابن عباس آورده : كه چون سادات قريش در قتل على عليه السّلام اين صحيفه را نگاشتند و به ابو عبيدة بن الجرّاح امين قريش سپردند تا پوشيده بدارد ، پيغمبر فرمود :
أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ وَ لا أَدْنى مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ ما كانُوا ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ .
« 1 »
آنگاه ابو عبيده را طلب فرمود : فطلبها النّبىّ منه فدفعها اليه فقال كفرتم بعد اسلامكم فحلفوا باللّه أنّهم لم يهمّوا بشيء منه . يعنى : رسول خداى صحيفه را از ابو عبيده طلب كرد و مأخوذ داشت ، پس فرمود : بعد از آنكه ايمان آورديد كافر شديد ، سوگند ياد كردند كه از اين كار انديشه بد نداشتيم پيغمبر اين آيت قرائت كرد :
يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ ما قالُوا وَ لَقَدْ قالُوا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَ كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلامِهِمْ وَ هَمُّوا بِما لَمْ يَنالُوا
« 2 »
.
از سخن ابو جعفر چنان معلوم مىشود كه رسول خداى آن صحيفه را بگرفت ؛ اما جماعتى از اهل سير چنين گويند كه : بعد از انجام صحيفه مردم از خانهء ابو بكر پراكنده شدند ، صبحگاه ديگر چون رسول خداى نماز بگزاشت و اداى تعقيب بكرد تا آفتاب بدرخشيد ، ابو عبيده را فرمود : بخّ بخّ كيست مثل تو كه اكنون امين امّت شدى ؟ و بر وى اين آيت قرائت كرد :
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَ وَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ .
« 3 » يعنى :
واى بر آن گروه كه مىنگارند كتاب را به دستهاى خود و مىگويند از جانب خداست براى آنكه بفروشند به بهاى اندك ، پس عذاب خدا براى ايشان است به سبب آنچه
هامش
( 1 ) . سوره مجادله ، آيه 7 : خداوند آنچه را در آسمانها و زمين است مىداند ، هيچ نجوايى ميان سه نفر نيست كه او چهارمين آنها نباشد و پنج نفرى نيست مگر اين كه خدا ششمين آنها باشد ، نه كمتر از آن و نه بيشتر مگر اينكه خدا هركجا كه باشند همراهشان است و روز قيامت آنها را از اعمالشان آگاه سازد ، زيرا خداوند به همه چيز داناست .
( 2 ) . سوره توبه ، آيه 74 : به خدا سوگند ياد مىكنند كه كلمهء كفر را نگفتهاند ، ولى گفتهاند و پس از اسلام آوردن به كفر بازگشتهاند و قصد كارى كردهاند كه به آن دست نيافتهاند .
( 3 ) . سوره بقره ، آيه 79 .