و جلّ لا تحجب دونه من جاء بها يوم القيمة مخلصا بكلّ ذنب .
فقال : أ رأيتك ما سألت عنه فاختصم الىّ ممّا ليس فى كتاب اللّه و لم أسمع منك سنّة . فقال : تواضع للّه يرفعك ، و لا تفضينّ الّا بعلم ، فان أشكل عليك أمر فسل و لا تستحيى و استشر ثمّ اجتهد ، فانّ اللّه عزّ و جلّ ان يعلم منك الصّدق يوفّقك فان التبس عليك فقف حتّى تثبته أو تكتب الىّ فيه و احذر الهوى فانّه قائد الاشقياء الى النّار و عليك بالرّفق .
فرمود :
اى معاذ همانا به سوى جماعتى از اهل كتاب سفر مىكنى كه از كليدهاى بهشت پرسش مىكنند ، ايشان را آگهى بخش و بگوى كليد بهشت كلمهء لا إله الّا اللّه است ، هركه توحيد خويش را به تقرير اين سخن استوار كند رستگار باشد ، چه اين كلمات تمامت استار و حجب را خرق كند و پردههاى شك و ريب را بردراند تا آنگاه كه خداوند خويش را ملاقات فرمايد ؛ و در روز رستخيز در ميان او و خداوند هيچ غش و غشاوه حايل و حاجز نگردد .
معاذ عرض كرد كه : اگر امرى بر من عرضه كنند كه حكم آن را در قرآن مجيد شناختن نيارم ، و از فرمان تو نيز ياد ندارم كار بر چگونه كنم ؟ فرمود : در حضرت يزدان از در زارى و ضراعت باش تا خداوندت از خذلان جهل بركشد ؛ و هرگز تا امرى بر تو چون ستاره روز روشن نگردد از در حكومت سخن مكن ، و اگر كار مشكل افتاد از فحص و پرسش حيا مكن و طريق استشارت و اجتهاد فرو مگذار ؛ چون از در صدق و سداد باشى خداوند باب علم را بر تو مفتوح دارد ، و اگر امرى بر تو پوشيده ماند كه كشف آن نتوانى كرد باش تا بر تو روشن گردد و اگر نه به سوى من مكتوب كن تا تو را آگهى فرستم ، و از پيروى هوا و هوس بپرهيز كه هوا و هوس كشاننده مردم است به جهنم ، و پيوسته با مردم به رفق و مدارا كار مىكن .
بالجمله چون صاحب « بحار الانوار » حشره اللّه تعالى مع الائمة الابرار در مسائل شرعيه تتابع اخبار را استوار مىدارد و اجتهاد در احكام را معتبر نمىشمارد ، از پس
ناسخ التواريخ ( زندگانى پيامبر ) ( فارسي ) — صفحة 1557
مساهمون: لسان الملك سپهر
ص١٥٥٧