نگرفتى شاد باشيد كه از شرّ او ايمن شديد ، خداوند اين آيت مبارك بدين فرستاد :
لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ ما زادُوكُمْ إِلَّا خَبالًا وَ لَأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَ فِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ .
« 1 » يعنى : اگر عبد اللّه پسر ابى با اتباع او به اتفاق شما كوچ مىدادند در ميان لشكر فساد و تباهى مىانداختند و در كين و كيد شما كار عيون و جاسوسان مىكردند و در كارها نگران مىشدند و نشر احاديث مىنمودند .
زحمت و عسرت لشكر تبوك
مع القصه رسول خداى طريق تبوك پيش داشت و لشكر كوچ دادند و در هيچ سفر چندين سختى و صعوبت بر مسلمانان نرفت ، چه بيشتر لشكريان هر ده ( 10 ) تن يك شتر بر زيادت نداشتند و آن را به نوبت بر مىنشستند ، و چندان از زاد و توشه تهى دست بودند كه هر روز دو كس يك خرما قوت مىساخت يك تن لختى مىمكيد و يك نيمه را از بهر صاحب خود مىگذاشت ، و از قلّت بضاعت بدين قدر قناعت مىكردند و طىّ مسافت مىنمودند .
مقرّر است كه ده ( 10 ) تن از مسلمين از قفاى رسول خدا بيرون شدند و ايشان را يك شتر بود كه هر ساعت يك تن بر مىنشست . و كان زادهم الشّعير المسوّس و التّمر الزهيد و الاهالة السّنخة و زاد ايشان جو كرم زده و تمر خوشيده و چربش بد بوى شده بود و چند تن از ايشان را تمر نيز نبود و دفع جوع را بدين گونه مىدادند .
فاذا بلغ الجوع من احدهم اخذ التّمرة فلاكها حتّى يجد طعمها ثمّ يعطيها صاحبه فيمصّها ثمّ يشرب عليها جرعة من ماء كذلك حتّى يأتى على آخرهم فلا يبقى من التّمرة الّا النّواة . يعنى : چون به شدت گرسنه و جوعان مىشدند يك تن از ايشان تمره بر مىگرفت و اندك مىمكيد ، بدان اندازه كه ادراك طعم آن مىكرد پس به رفيق خويش مىگذاشت تا او نيز اندك مىمكيد ، و جرعهاى آب در مىكشيد ، بدين گونه
هامش
( 1 ) . سورهء توبه ، آيه 47 : اگر همراه شما بيرون مىآمدند جز فساد و فريب بر شما نمىافزودند و به سرعت برايتان فتنهانگيزى مىكردند ، در ميان شما افرادى هستند كه براى آنها جاسوسى مىكنند ، خداوند از ستمكاران آگاه است .