حرام كردى ؛ و خداوند براى بندگان تا حنث « 1 » حلف « 2 » بر ايشان واجب نشود گشودن سوگندها را كفارت نهاد .
مقاتل گويند : پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله كفارت يمين را براى مراجعت به ماريه بندهاى آزاد كرد . علماى اماميه گويند : اگر سوگند واقع شود بر امر مباح و مخالف آن اولى باشد اتيان بر مخالفت آن موجب كفارت و اثم نمىشود چنان كه پيغمبر فرمايد : من حلف فرآها خيرا منها فليأتها الّذى هو خير . مقصود آن است كه اگر كسى بر امرى سوگند ياد كند و در خلاف آن سوگند خيرى ديدار كند طريق خلاف گيرد . و آنان كه گويند :
پيغمبر بندهاى آزاد كرد بر سبيل وجوب نباشد و وجوب تكفير بعد از حنث است ، و تقديم تكفير بر مراجعت دال است بر عدم وجوب آن .
اكنون بر سر سخن رويم . پيغمبر با حفصه فرمود : من ماريه را بر خود حرام ساختم لكن اين سخن با كس مگوى . حفصه بپذيرفت ؛ و چون رسول خداى بيرون شد عايشه را بدين مژده آگهى داد و گفت از اين كنيزك قبطيهء بياسوديم . از پس آن چون عايشه پيغمبر را ديدار كرد به كنايت ابلاغ نمود و گفت : يا رسول اللّه آن روز كه نوبت مراست با كنيزك قبطيه باش تا زنان تو ديگر روزها از وى آسوده باشند . پيغمبر با حفصه گفت : نگفته بودم اين سرّ را با كس مگوى ، عرض كرد : تو را كه خبر آورد ؟
فرمود : خداوند داناى باريك بين و اين آيت قرائت كرد :
وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلى بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِيثاً فَلَمَّا نَبَّأَتْ بِهِ وَ أَظْهَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ عَرَّفَ بَعْضَهُ وَ أَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ فَلَمَّا نَبَّأَها بِهِ قالَتْ مَنْ أَنْبَأَكَ هذا قالَ نَبَّأَنِيَ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ .
« 3 » خلاصهء معنى آن است كه مىفرمايد : رازى كه پيغمبر با حفصه گفت و فرمان كرد كه پوشيده بدار و او بىفرمانى كرد و نزديك عايشه مكشوف داشت ، خداوند پيغمبرش را از عصيان او آگهى فرستاد .
پس رسول خداى حفصه را خطاب كرد كه چرا اين راز را از حجاب بيرون گذاشتى ، عرض كرد كه تو را آگهى داد ؟ فرمود خداوند دانا :
إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما وَ إِنْ تَظاهَرا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ وَ جِبْرِيلُ وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمَلائِكَةُ بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌ .
« 4 » مىفرمايد : اى حفصه و عايشه اگر توبه كنيد از اينكه دلهاى شما از امر واجب باژگونه رفت ، و اسرار پيغمبر را مكشوف داشت و اگر هم پشت شويد بر آزردن
هامش
( 1 ) . حنث : سوگند شكستن .
( 2 ) . حلف : سوگند ، قسم .
( 3 ) . سورهء تحريم ، آيه 3 .
( 4 ) . سورهء تحريم ، آيه 4 .