چون موعد برسيد رسول خداى وليد بن عقبة بن ابى معيط را كه از سوى مادر برادر عثمان بن عفّان بود ، فرمان كرد تا به قبيله بنى المصطلق رفته اخذ زكات كند .
چون در زمان جاهليت ميان بنى المصطلق با وليد خصومتى به كمال بود آن نيرو نداشت كه در حوزهء آن جماعت داخل شود ، لاجرم از نيمه راه مراجعت كرد و در حضرت رسول معروض داشت كه : حارث از اداى زكات سر برتافت و قصد قتل من كرد .
و به روايتى چون وليد راه نزديك كرد حارث از بهر پذيرهء او با جماعتى از بزرگان قبيله به استقبال بيرون شدند ، وليد چنان دانست كه از بهر مقاتلت با او بيرون تاختهاند ، لاجرم فرار كرده به حضرت پيغمبر شتافت ، و از ارتداد حارث و عصيان او شرحى براند .
رسول خداى ، خالد بن الوليد را با گروهى مأمور داشت و خالد را فرمود : بدست حزم حركت مىكن و در قتل و نهب تعجيل روا مدار تا انديشه بنى المصطلق نيك بازدانى . پس خالد طى طريق كرده در حوالى آن جماعت اوتراق كرد ، و نيمشبى كس به ميان ايشان جاسوس فرستاد و معلوم داشت كه ايشان شعار مسلمانان دارند ، لاجرم خالد بازشد و صورت حال را به عرض رسانيد .
جمعى از علماى عامه مانند قتاده و مجاهد و ديگر كسان گويند : اين آيت مبارك در شأن وليد بن عقبه نازل شد كه خداى مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ
« 1 » مىفرمايد : اگر فاسقى به نزديك شما سخن به كذب آرد نيك بررسيد و فحص حال او كنيد ، خلاصه سخن آن است كه : كار به گفتار فاسق نبايد كرد تا مورث پشيمانى نشود .
صاحب استيعاب گويد : لا خلاف بين اهل العلم بتأويل القرآن فيما علمت : انّ قوله عزّ و جلّ ان جاءكم فاسق بنبإ نزلت فى وليد بن عقبة . بالجمله رسول خداى فرمود : التّأنّى من اللّه و العجلة من الشّيطان .
اما از آن سوى چون موعد زكات برسيد و فرستادهء پيغمبر حاضر نگشت حارث با قوم گفت : رسول خداى را هرگز خلف وعده نباشد ، همانا خاطر مباركش را از ما كدورتى رسيده ، هم اكنون بايد آن زكات كه فراهم كردهايم خويشتن حمل داده به
هامش
( 1 ) . سورة الحجرات ، آيه 6 .