فانّ البدن بمنزلة الارض ان اصلحتها عمرت و ان تركتها خربت . مىگويد : هنگام صحّت دست به دو افراز مكن ، و مرض را از آن بيش كه استوار شود ، با دوايش دفع مىده . چه بدن مانندهء ارض است كه به دست تعمير بيايد و به ترك تدبير ويران گردد .
آنگاه در صفت شراب به عرض رسانيد : قال : اطيبه اهناه و ارقّه امراه و اعذبه اشهاه . لا تشربه صرفا فيورثك صداعا و يثير عليك من الأدواء انواعا . مىگويد : خمر صافى و عذب « 1 » بياشام ، و با آب يا گلاب سورت و حدت « 2 » آن را درهم شكن . چه اين گونه شراب را مقتول خوانند ، و ملايم بدن دانند ، و اگر نه خمر صرف « 3 » مورث خمار شود و حاجت به معالجت افتد .
و در صفت گوشت گويد : الضّأن الفتىّ افضل ، و القديد المالح مهلك للأكل و اجتنب لحم الجزور و البقر . يعنى ميش جوان را ، گوشت نيكوتر از ديگر لحوم است و گوشت كهنه شور ، كشنده و گوشت شتر و گاو ناگوار است .
و در صفت فواكه « 4 » و رياحين گويد : قال : كلها فى اقبالها و حين اوانها و اتركها اذا ادبرت و ولّت و انقضى زمانها و افضل الفاكهة الرّمان و الاترج و افضل الرّياحين الورد و البنفسج و افضل البقول الهندباء « 5 » و الخس مىگويد : ميوهها را آن وقت كه بر اشجار به كمال مىرسد و هنگام اجتناى « 6 » آن است ، بايد خورد و بهترين ميوهها نار و ترنج است ، و بهترين رياحين گل سورى و بنفشه است و نيكوترين بقولات « 7 » كاسنى و كاهوست .
ديگرباره كسرى از شرب آب پرسش فرمود :
قال : هو حياة البدن و به قوامه . ينفع ما شرب منه به قدر . و شربه بعد النّوم ضرر .
افضله امراه و ارقّه اصفاه و من عظام انهار البارد الزّلال لا يختلط بماء الآجام « 8 » و الآكام « 9 » و يتسلسل عن الرّضراض و عظام الحصى فى البقاع . قال : فما طعمه ؟ قال لا يوصف له طعم ، الّا انّه مشتقّ من الحياة . قال : فما لونه ؟ قال : اشتبه على الابصار
هامش
( 1 ) . عذب : گوارا
( 2 ) . سورت و حدّت : تندى و تيزى
( 3 ) . صرف : صاف و خالص
( 4 ) . فواكه : ميوهها
( 5 ) . هندباء : به فارسى كاسنى نامند .
( 6 ) . اجتنا : چيدن
( 7 ) . بقولات : سبزيها
( 8 ) . آجام : جماعت .
( 9 ) . اكام : يعنى پشتهها .