بنى قريظه گشاده گشت و بدان شهيد شد ، چنان كه عن قريب مرقوم مىشود .
[ شهداى خندق ]
و در اين غزوه شش تن از انصار شهيد شدند . اول : سعد بن معاذ . دويم : انس بن اوس . سيم : عبد اللّه بن سهل . چهارم : طفيل بن نعمان . پنجم : كعب بن زيد . ششم را نام رقم نكردهاند « 1 » .
[ كشتهشدگان مشركين خندق ]
و از مشركين نخستين : عمرو بن عبد ودّ . دويم : نوفل بن عبد اللّه مخزومى و سه ديگر : عثمان بن منبّه از قبيلهء بنى عبد الدّار كه زخم تير يافت و بعد از مراجعت به مكه هلاك شد .
و چون خندق در ميان دو لشكر حاجز بود ، بيشتر بگشادن تير و افكندن سنگ رزم مىدادند و كمتر لشكريان را آسيب قتل مىرسيد لكن سه روز از بامداد تا آنگاه كه جهان تاريك شد ، لشكريان از دو سوى رزم همىدادند چنان كه مجال خوردن و آشاميدن نيافتند و مسلمين را اداى صلاة محال افتاد . و چون قريش به انبوه آن جنگ بزرگ به پاى بردند و روى ظفر نديدند ، از آن سورت و حدّت كه داشتند كندى گرفتند .
تدبير كردن نعيم در تفرقهء قريش
و اين هنگام نعيم بن مسعود بن عامر غطفانى اشجعى كه سه روز قبل از رسيدن
هامش
( 1 ) . مغازى نفر ششم را : ثعلبة بن غنمة بن عدىّ بن نابى كه او را هبيرة بن ابى وهب مخزومى كشت .