صبحگاه كه به كار خندق درآمد بىخويشتن جنبشى مىكرد « 1 » ناگاه پيغمبر بر وى بگذشت و از كار وى آگهى يافت و خداوند بخشنده اين آيت بفرستاد :
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى نِسائِكُمْ هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتانُونَ أَنْفُسَكُمْ فَتابَ عَلَيْكُمْ وَ عَفا عَنْكُمْ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَ ابْتَغُوا ما كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ وَ لا تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أَنْتُمْ عاكِفُونَ فِي الْمَساجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَقْرَبُوها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آياتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ .
« 2 » مىفرمايد :
حلال شد نزديكى زنان براى شما در شب روزه ، خدا بر خيانت شما آگاه بود و رجوع كرد بر شما به رحمت واسعه ، اكنون نزديكى كنيد با زنان و بخوريد و بياشاميد تا آنگاه كه سپيده صبح سر برزند . از آن پس به سوى زنان دست ميازيد « 3 » و لب از اكل و شرب ببنديد . و از اين آيت مبارك كار صوم نيك سهل برآمد .
بالجمله در ايام حفر خندق قطعهاى از سنگى سخت پديد شد كه مردم از شكستن آن بيچاره گشتند و سلمان اين خبر به رسول خداى برداشت . جابر بن عبد اللّه انصارى گويد : اين هنگام رسول خداى در مسجد فتح بر پشت خوابيده بود و از شدّت جوع سنگ بر شكم مبارك بسته داشت ، چه سه روز مىرفت كه هيچ كس به طعامى دست نيافت . با اين همه چون اين قصّه بشنيد متين برگرفت و به خندق درآمد . براء بن عازب گويد : چون با متين بر سر سنگ آمد و فرمود : بسم اللّه و به ضرب نخستين يك ثلث آن سنگ را بيفكند و گفت : اللّه اكبر و برقى از سنگ جستن كرد . پيغمبر فرمود : مفاتيح شام مرا دادند . سوگند با خداى كه شام را با قصور احمر مشاهدت مىكنم . و در ضربت دويم ، ثلث دويم را فرود آورد و هم برقى بجست ، فرمود : اللّه اكبر مفاتيح فارس مرا دادند . سوگند با خداى كه قصور ابيض مداين را مىنگرم . در ضربت سيم سنگ را به جمله پراكنده ساخت و نيز برقى بجهيد و رسول خداى فرمود : اللّه اكبر مفاتيح يمن بهرهء من افتاد . سوگند با خداى كه ابواب صنعا را نظاره كنم و در هر كرّت مردم با پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله موافقت مىكرد و بانگ به تكبير برمىداشتند .
هامش
( 1 ) . رعشه و لرزهاى او را عارض مىشد .
( 2 ) . بقره ، آيه 187
( 3 ) . دست دراز نكنيد . كنايه از نزديكى نكردن است .