اين هنگام پيغمبر عمر بن خطّاب را خطاب كرد كه : اگر آن روز كه تو خواستى عبد اللّه را گردن زدم بعيد نبود كه قبيله او آزرده خاطر شوند و از طريق دين دل بگردانند ، چون او را معفو داشتم ؛ اكنون او را شماتت كنند ؛ و اگر بفرمايم خويشتن او را بكشند . عمر عرض كرد : كه خير و بركت مسلمانان در آن است كه تو دانى .
سفر وليد بن عقبه براى اخذ زكات بنى المصطلق
بالجمله بعد از ورود به مدينه رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله وليد بن عقبه را فرمان كرد تا به ميان بنى المصطلق شده زكات ايشان را مأخوذ دارد . چون آن جماعت رسيدن وليد را بدانستند ، گروهى از بهر استقبال بيرون شدند .
از اين سوى چون وليد گروه پذيرهشدگان را از دور نگريست ، چنان پنداشت كه ايشان از بهر مقاتلت با او در مىرسند بىاينكه فحصى كنند يا رسول بديشان فرستد ، روى برتافت و شتابزده تا مدينه بشتافت ؛ و در حضرت رسول معروض داشت كه :
اگر طريق فرار نمىسپردم عرضهء هلاك و دمار مىشدم . از آن طرف مردم بنى المصطلق اين بدانستند و در زمان رسولان چرب زبان با هديههاى گرانبها گسيل حضرت رسول ساختند و صورت حال را به عرض رسانيدند .
و پيغمبر در سخن ايشان و كلمات وليد تأملى فرمود تا خداوند اين آيت مبارك بفرستاد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ فِيكُمْ رَسُولَ اللَّهِ لَوْ يُطِيعُكُمْ فِي كَثِيرٍ مِنَ الْأَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْيانَ أُولئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ نِعْمَةً وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ .
« 1 » خلاصهء معنى چنين باشد : مىفرمايد : اى مؤمنين به
هامش
( 1 ) . حجرات ، 6 - 8 : اى مؤمنان اگر فاسقى براى شما خبرى آورد دربارهء آن تحقيق كنيد ، مبادا نادانسته به مردم آسيب برسانيد و از كردهء خود پشيمان شويد . بدانيد رسول خدا در ميان شماست ، چنانچه در بسيارى از امور تابع فرمان شما باشد به مشقت گرفتار مىآييد ، ولى خدا با محبوب كردن ايمان براى شما آن را در دلتان جلوه داد و كفر و فسق و عصيان را مورد نفرت شما قرار داد ، اينان هدايت يافتگانند . كرم و احسانى است از جانب خدا كه او داناى فرزانه است .