حمزه بگريند ، آنگاه بر اهل خود .
و به روايتى پيغمبر فرمود : كه انديشهء من آن نبود كه زنان بر حمزه بگريند و از گريه و نوحهء آن جماعت را منهى داشت « 1 » و فرمود : ارواح شهداى احد به صورت مرغان سبز هر روز از جويبار بهشت سيراب شوند و از ميوههاى بهشت بهره گيرند و در تمام طبقات جنّت طيران كنند . آنگاه در قنديلهاى زرّين « 2 » در ظل عرش جاى گيرند و گويند ! كيست كه پيام ما را به برادران ما برد ؟ كه فرصت از دست مگذاريد و از كار غزا و جهاد متقاعد نشويد . خداى با ايشان خطاب كند كه من پيام شما بگذارم و اعلام حال ايشان را اين آيت مبارك بفرستاد .
لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ ، فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
« 3 » خلاصهء معنى آنكه : گمان مكنيد اين مجاهدان را كه در راه خدا شهادت يافتند مردگان باشند ؛ بلكه با حيات ابدى در حضرت حق از ميوههاى بهشت روزى خورند و شاد باشند و نيز شاد مىشوند به برادران خود كه از پى ايشان درمىرسند و بر ايشان خوفى و حزنى نيست .
و هم خداى در بهشت بر ارواح شهيدان تجلى كند « 4 » و فرمايد : طلب كنيد از من آنچه مطلوب شماست ، گويند : الها پروردگارا ! چه بخواهيم و حال آنكه در بهشت جاويد جاى داريم . آنگاه پاس ادب را خواستار مطلوبى شوند و عرض كنند : كه خدايا ما را به دنيا بازفرست تا ديگرباره در راه تو شهيد شويم و چون جز اين طلب نكنند ، به حال خويش باشند .
هم اين حديث بر مسئلت ايشان گواه باشد : ما من احد يفارق الدّنيا يحبّ ان يرجع اليها ساعة من النّهار و انّ له الدّنيا و ما فيها ، الّا شهيد فانّه يحبّ ان يردّ الى الدّنيا فيقاتل فى سبيل اللّه فيقتل مرّة اخرى . يعنى : هيچ كس از دنيا بيرون نشود كه ديگرباره دوست دارد به جهان آيد اگر چه جهان از او باشد ؛ اما شهيدان دوست
هامش
( 1 ) . بازداشت ، نهى كرد .
( 2 ) . قنديل : جامهاى بلورين .
( 3 ) . آل عمران ، 169 و 170 : هرگز گمان مبر كه كشتهشدگان در راه خدا مردگانند بلكه زندهاند و در پيشگاه پروردگارشان روزى مىخورند ، شادمانند به آنچه خدا از فضلش به آنان عطا فرموده و مسرورند براى كسانى كه هنوز به آنان نپيوستهاند كه بيم و اندوهى براى ايشان نيست .
( 4 ) . آشكار شود .