اقبل فى مهامه مهمّه * فى ليلة ليلاء مدلهمّه
بين رماح و سيوف جمّه * يبغى رسول اللّه فيها عمّه
لا بدّ من بليّة مسلّمه * يلتمس الجنّة فيما أمّه « 1 »
و او را بر بالين حمزه ايستاده ديد و چون على عليه السّلام حمزه را بدان گونه يافت ، سخت بگريست و در زمان به نزديك رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله آمده آگهى بداد . آن حضرت خود برخاسته بر سر حمزه حاضر شد و جنابش را كشته و مثله ديد اشك از ديده بپالود « 2 » و فرمود : ما وقفت موقفا قطّ اغيظ لى من هذا ! يعنى : نايستادهام هرگز در موقفى كه به خشمآرندهتر باشد مرا از اين موقف . آنگاه فرمود : يا حمزة يا عمّ رسول اللّه و أسد اللّه و أسد رسوله ! يا حمزة يا فاعل الخيرات ! يا حمزة يا كاشف الكربات ! يا حمزة يا ذابّ « 3 » عن وجه رسول اللّه ! آنگاه فرمود : الّلهمّ لك الحمد و اليك المشتكى و أنت المستعان على ما أرى . آرى ، سوگند با خداى اگر دست يابم بر قريش ، يك تن و به روايتى هفتاد ( 70 ) تن از ايشان را مثله كنم .
در اين وقت جبرئيل عليه السّلام ، اين آيت را آورد :
وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِهِ وَ لَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ .
« 4 » مىفرمايد : اگر عقوبت كنيد همان كنيد كه با شما كردهاند ، كنايت از آنكه حمزه يك تن بود به كيفر او يك تن را مثله بايد كرد نه هفتاد ( 70 ) تن ؛ زيرا كه حمزه در راه خداى شهادت يافت پس كيفر مصائب او واجب نشده است . لا جرم اگر صبر كنيد و از كيفر كفار درگذريد نيكوتر است . آنگاه مىفرمايد : صبر كن اى محمّد كه اين صبورى به توفيق خداى و از بهر رضاى خداى باشد . چون رسول خداى اصغاى اين آيت فرمود ، گفت : صبورى پيشه ساختم و از اين انديشه درگذشت و كفارت آن سوگند بداد و در ازاى مكافات
هامش
( 1 ) . پروردگارا ، حارث بن صمّه از دوستان متعهد ماست ، او در پى مهمّى رفت ، گويى در جستجوى بهشت است . به سوى بيابانى سخت و بسيار تاريكى و به طرف نيزه و شمشيرها روى آورد كه رسول خدا در آنجا عموى خود را طلب مىكند . ناچار گرفتاريى پيش آمده است ، او در آنچه قصد كرده بهشت را طلب مىكند .
( 2 ) . پالودن : صاف كردن
( 3 ) . ذبّ : دفع كردن و بازداشتن ( س ) .
( 4 ) . نحل ؛ 126 و 127 : اگر خواستيد مجازات كنيد تنها به مقدارى كه مجازات شدهايد كيفر دهيد و اگر شكيبائى پيشه كنيد براى شكيبايان بهتر است ، صبر كن كه صبر تو جز به توفيق خدا نيست .