برآوردند و اين اشياء را در ريسمان كشيده دستبرنجن و مرسله ساختند و از دست و گردن درانداختند ، جز حنظله غسيل الملائكة هيچ كس از شهيدان از چنگ ايشان محفوظ نماند ؛ و از بهر آنكه پدرش ابو عامر حاضر بود و پاى بر سينه او بزد و گفت :
قدمت عليك فى مصرعك و لعمر اللّه ان كنت لواصلا للرّحم برّا بالوالد .
در اين وقت ابو سفيان و ديگر كافران آهنگ مكه نمودند و ابو سفيان خواست بداند كه حال پيغمبر چيست ؟ پس به پاى جبل شد و فرياد برداشت كه : أ في القوم محمّد ؟ يعنى : آيا محمّد در ميان قوم است ؟ پيغمبر فرمود : جواب او را نگوئيد . و ديگرباره گفت : أ فى القوم ابن ابى قحافه ؟ باز پيغمبر فرمود : پاسخ او را مگوئيد .
ديگرباره گفت : أ فى القوم ابن الخطّاب ؟ هم آن حضرت فرمود : سخن نكنيد . چون ابو سفيان پاسخ نشنيد ، مردم خويش را گفت : اين چند تن را كه نام بردم كشته شدهاند . از اين سخن طاقت و تاب از پسر خطّاب برفت ، آواز داد كه : اى دشمن خدا و رسول ! سخن بر كذب كردى ، خداى همه را بر ضرر تو زنده گذاشته است .
در اين وقت ابو سفيان صنم خويش را ستايش گرفت و دو كرّت گفت : أعل هبل .
پيغمبر فرمود : بگوئيد : أ اللّه أعلى و أجلّ « 1 » . باز أبو سفيان گفت : انّ لنا العزّى و لا عزّى لكم « 2 » . جواب را به فرمان پيغمبر گفتند : أ اللّه مولانا و لا مولى لكم « 3 » . أبو سفيان گفت :
امروز در برابر روز بدر است . يوم بيوم و الحرب سجال « 4 » همانا كار جنگ به نوبت است روزى شمار است و روزى ما را . پيغمبر فرمود : لا سواء ، قتلاكم فى النّار و قتلانا فى الجنّة « 5 » . آنگاه أبو سفيان گفت : دانسته باشيد كه در ميان كشتگان ، مثله « 6 » مثلهكردهها خواهيد يافت ، من نفرمودهام وليك مرا بد نيامده است . آنگاه گفت : ميعاد جنگ ما سال ديگر در بدر است . پيغمبر فرمود : بگوئيد چنين باشد .
و در آن روز از مشركان نزديك به سى ( 30 ) تن مقتول گشت و هفتاد ( 70 ) تن از اصحاب شهيد شد . و از اين جمله چهار ( 4 ) تن از مهاجر و ديگر از انصار بودند و
هامش
( 1 ) . خداوند برتر و شكوهمندتر است .
( 2 ) . ما عزّى داريم و شما عزّى نداريد .
( 3 ) . خدا مولاى ماست و شما مولى نداريد .
( 4 ) . روزگار نوبتى است و جنگ ، پيروزى و شكست دارد ( پس فتح و شكست گاهى با ما و گاهى با شماست ) .
( 5 ) . چنين نيست ، كشتههاى شما در آتشاند و كشتههاى ما در بهشت .
( 6 ) . مثله : به معنى عقوبت كردن است كه بعضى از اعضا را قطع كنند .