عبد اللّه جمحى با جمعى قدم مكاوحت « 1 » پيش گذاشت و يك دل و يك جهت آهنگ پيغمبر داشت . رسول خداى فرمود : يا على هم اين اشرار را به جاى مگذار .
على مرتضى چون قضاى آسمانى بر سر ايشان فرود شد و به صولت « 2 » اول عمرو را به خاك مذلّت انداخت و مردم او را هزيمت كرد . هنوز ايشان به كلى پريشان نشده بودند كه بشر بن مالك عامرى با يك طايفه از ابطال رجال به قصد رسول خداى تاختن كرد . هم پيغمبر على را به مقاتلت آن جماعت فرمان داد . آن شير يزدان و خلاصهء مردان خويشتن را چون برق درفشنده بديشان زد و به اول حمله بشر را به خاك افكنده و جماعت او را پراكنده نمود .
اين هنگام جبرئيل عرض كرد : يا رسول اللّه : اين كمال مواساة « 3 » و جوانمردى است كه على آشكار مىفرمايد . پيغمبر فرمود : انّه منّى و أنا منه . يعنى : على از من است و من از اويم . جبرئيل گفت : انا منكما .
در بيشتر كتب سنّى و شيعى مسطور است كه : در اين وقت هاتفى « 4 » كه او جبرئيل و به روايتى رضوان خازن بهشت بود همى ندا درداد كه : لا سيف الّا ذو الفقار و لا فتى الّا علىّ .
و در روضه كافى و ديگر كتب بدين گونه از حضرت ابى عبد اللّه عليه السّلام وارد است :
قال عليه السّلام : انهزم النّاس يوم احد عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ، فغضب غضبا شديدا . قال و كان اذا غضب انحدر عن جبينه مثل اللّؤلؤ من العرق . قال فنظر فاذا علىّ عليه السّلام . فقال ألحق ببنى ابيك مع من انهزم عن رسول اللّه ، فقال يا رسول اللّه ! لى بك اسوة ، فقال فاكفنى هؤلاء ، فحمل و ضرب اوّل من لقى منهم ، فقال جبرئيل عليه السّلام : انّ هذه لهى المواساة يا محمّد ، فقال : انّه منّى و أنا منه ، فقال جبرئيل : و أنا منكما يا محمّد . قال أبو عبد اللّه عليه السّلام : فنظر رسول اللّه الى جبرئيل عليه السّلام على كرسىّ من ذهب بين السّماء و الارض و هو يقول : لا سيف الّا ذو الفقار و لا فتى الّا علىّ .
بالجمله در اين هنگام ناگاه چشم مبارك پيغمبر بر ابو دجانه افتاد ، فرمود : اى ابو دجانه من بيعت خود را از تو برگرفتم ، به سلامت بيرون شو و بهر جا خواهى باش ، اما على ، پس او من است و من اويم . ابو دجانه زار بگريست و گفت : و اللّه من
هامش
( 1 ) . مكاوحت : جنگ و نزاع
( 2 ) . صولت : حمله
( 3 ) . مواساة : برادرى و برابرى
( 4 ) . هاتف : صداكننده