صبحگاه قريش بديدند و بدانستند كه مكرز بن حفص ، سيد بنى كنانه را مقتول ساخت .
و از آن سوى بنى كنانه بر او بگريستند و بر ذمّت نهادند كه در ازاى « 1 » او دو تن و سه تن از بزرگان قريش را به قتل رسانند . از اين روى قريش بر زنان و اطفال خويش ترسان بودند . ناگاه شيطان به صورت سراقة بن مالك بن جعشم كه سيد بنى كنانه بود ، بر ايشان ظهور كرد « 2 » و فرياد برداشت كه : اى جماعت قريش ! آسوده به كار خويش باشيد كه من شما را امان دادم . چنان كه خدا فرمايد :
وَ قالَ لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَ إِنِّي جارٌ لَكُمْ .
« 3 » يعنى : امروز كس بر شما غالب نشود كه من اماندهندهام شما را . و گفت : هان اى قريش ! شاد باشيد كه من نيز با شما خواهم بود و رزم خواهم داد و جمعى از شياطين را به صورت مردم بنى كنانه برآورده ، از دنبال خويش بداشت و با مشركين همراه شد . مردم قريش خوشدل شدند و به شتاب طى مسافت كردند .
و از آن سوى جبرئيل عليه السّلام ، رسول خداى را آگهى داد كه قريش به حفظ كاروان خويش از مكه به در شدند و با آلات و ادوات حرب روز تا روز كوچ دهند . پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله سران اصحاب را پيش خواند و با ايشان در كار جنگ شورى افكند و هر كس سخنى مىگفت .
نخستين ابو بكر برخاست و گفت : يا رسول اللّه اين جماعت مردان قريشاند و در حرب و ضرب كارآزموده و مجرباند و اينك به عزم رزم ما لشكر را ساختگى كرده ، بيرون تاختهاند و ما بر بصيرت نبودهايم و كار بر قانون ايشان نفرمودهايم . رسول خداى را اين سخنان پسنده نيفتاد ، فرمود : بنشين .
از پس او عمر بن الخطّاب برخاست و هم بدين روش سخن كرد . همانا چند تن بر اين رفتند ، پس اين آيت بيامد :
كَما أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّ فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكارِهُونَ .
« 4 » يعنى : چنان كه بيرون آورد ترا پروردگار تو به حق و راستى ، همانا
هامش
( 1 ) . ازاء : برابر ، مقابل .
( 2 ) . سيرت رسول اللّه : ابليس به صورت سراقة بن مالك بن جعشم المدلجى كه رئيس و پيشواى بنى بكر بود پيش قريش بازآمد . . . ( 2 / 543 ) .
( 3 ) . انفال ، 48 : گفت : امروز هيچ كس بر شما پيروز نخواهد شد و من شما را پناه خواهم داد .
( 4 ) . انفال ، 5 : وقتى پروردگار تو را به حق از خانهات بيرون آورد گروهى از مؤمنان خوش نداشتند .