وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا إِنَّهُمْ لَيَأْكُلُونَ الطَّعامَ وَ يَمْشُونَ فِي الْأَسْواقِ وَ جَعَلْنا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً أَ تَصْبِرُونَ وَ كانَ رَبُّكَ بَصِيراً
. « 1 » يعنى : ما نفرستاديم پيش از تو كسى از پيغمبران را جز اينكه ايشان بخورند خوردنى و بروند در بازارها از بهر كفايت كارهاى خويش ؛ و گردانيديم بعضى از شما را براى بعضى ديگر آزمايش و امتحان ، چنان كه به غنى ، فقير آزموده شود و اعمى به بصير امتحان گردد آيا صبر مىكنيد بر ابتلا يا جزع و ناسپاسى آغاز مىنهيد و خداى بر هر دو آن بينا و داناست .
مع الحديث رسول خداى فرمود : اى عبد اللّه . نخست گفتى : من خورندهء طعام باشم چنان كه شما مىخوريد و گمان دارى كه رسول خداى نتواند چنين بود ، همانا حكم از براى خداست
يَفْعَلُ ما يَشاءُ
و
يَحْكُمُ ما يُرِيدُ
هر چه مىخواهد مىكند و نيست از براى تو و از براى هيچكس كه با خداى اعتراض كند ، مگر نمىبينى خداى بعضى از مردم را فقير و بعضى را غنى و بعضى را ذليل و بعضى را عزيز و بعضى را تندرست و بعضى را رنجور و بعضى را شريف و بعضى را وضيع خلق كرد ، و اين جمله خورندهء طعاماند و هيچيك از اين گروه را روا نيست كه بگويد ، من چرا چنينم و آن ديگر چنان ، و اگر از اين گونه سخن كنند بر خداى كافر شوند ، پس جواب خداوند از بهر بندگان اين است انا الملك الخافض و الرّافع المغنى المفقر المعزّ المذلّ المصحّح المسقم و انتم العبيد ليس لكم الّا التّسليم لى و الانقياد لحكمى فان سلّمتم كنتم عبادا مؤمنين و ان ابيتم كنتم بىكافرين و بعقوباتى من الهالكين .
آنگاه رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله به مدلول :
قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى إِلَيَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ
. « 2 »
فرمود : من مانند يك تن از بشرم جز اينكه خداى مرا به نبوّت مخصوص فرموده .
چنان كه بعضى از بشر را به توانگرى و صحت بدن و جمال نيكو مخصوص فرمايد و بعضى را اين نعمت ندهد و كسى را سخنى نباشد ، همچنان شما نبايد انكار داريد ، نبوّت مرا اگر بهرهء شما نبوده است .
هامش
( 1 ) . الفرقان ، 20 : ما پيش از تو رسولى را نفرستاديم مگر اين كه آنها هم غذا مىخوردند و در بازارها راه مىرفتند و ما بعضى از شما را وسيلهء آزمايش بعضى ديگر قرار دادهايم ، آيا صبر مىكنيد ، پروردگار تو بيناست .
( 2 ) . الكهف ، 110 : بگو : من نيز بشرى هستم مانند شما كه به من وحى مىرسد و معبود شما يگانه است .