كه آفريدگار اين پادشاهان باشد ، چگونه چون تو رسول گيرد ؟ و ديگر آنكه اگر تو پيغمبر خدايى يكى از فريشتگان خداى را با خود دار از بهر آنكه صدق سخن تو گواهى دهد و ما او را ديدار كنيم ، بلكه اگر خداى اراده كرده بود كه كسى را به سوى ما مبعوث كند يكى از فريشتگان خود را مىفرستاد نه مانند ما بشرى مىانگيخت ، ما أنت يا محمّد الّا رجلا مسحورا و لست بنبىّ .
چون سخن بدينجا آورد رسول خداى فرمود : اى عبد اللّه ، آيا سخن خويش را به پاى بردى يا هنوز سخن دارى ؟ عبد اللّه باز آغاز سخن كرد و گفت : اگر خداى اراده كرده بود ، رسولى به سوى ما فرستد ، كسى را مىانگيخت كه مال و ثروتش از تمامت قريش افزون باشد . پس اين قرآن كه تو مىگوئى خداى به من فرستاده بايد از بهر وليد بن مغيره فرستد كه هم در مكّه سكون دارد يا از بهر عروة بن مسعود ثقفى فرستد كه در طايف زيستن مىكند .
رسول خداى فرمود : آيا كلام تو به پاى رفت ؟ عبد اللّه باز سخن كرد و گفت : ما با تو ايمان نمىآوريم مگر اينكه اين جبال عظيمه را از مكّه دور كنى و اين اراضى را گسترده فرمائى و چشمههاى خوشگوار در جريان آرى كه ما بدين محتاجيم و در اين اراضى به سختى روزگار بريم ، و اگر اين نكنى بارى از بهر خويشتن باغى كن كه از درخت رز و نخيل انبوه شود و آبهاى روشن در خلال آن درختستان گشوده بدار و از ثمر آن خود بخور و نيز ما را بخوران ، يا اينكه پارهاى از آسمان را بر سر ما فرود آور چنان كه خود مىگوئى :
وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّماءِ ساقِطاً يَقُولُوا سَحابٌ مَرْكُومٌ
« 1 » .
يعنى : اگر بينند پارهاى از آسمان را فرود آينده از غايت استكبار و عناد گويند :
اين آسمان نيست ، بلكه اين ابرى است در هم نشسته . تا اين سخن سزاوار تو باشد .
يا خداى را و جماعتى از فريشتگان را در پيش روى ما حاضر كن ، يا اينكه خانهاى از زر خالص پديد آور و از آن زر با ما عطا فرماى تا بىنياز شويم و از مقام خود برتر آئيم ، چنان كه خود گوئى : خداى به من فرستاده
كَلَّا إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى
« 2 » . يعنى : حقا كه آدمى هرآينه گردنكشى مىكند به آنكه خود را بيند كه توانگر شده است .
هامش
( 1 ) . سورهء طور ، 44 : اگر سقوط قطعهاى از آسمان را ببينند مىگويند : ابرى متراكم است .
( 2 ) . العلق ، 6 - 7 : آرى انسان چون خود را بىنياز بيند سركشى پيشه كند .