او عمل را رها مىكند تا مردم مذمتش نكنند ، او مانند كسى است كه به دنبال انجام خيرات مىرود تا مردم نگويند تنبل و بيكار است .
اين سخن مردم ( كه او را رياكار مىپندارند ) چه ضررى براى او دارد ؟ بلكه اين گونه حرفها ثوابش را بالاتر مىبرد ، در نتيجه مانند افرادى مىشود كه عمل را مخفيانه و پنهانى انجام مىدهند ، بلكه اگر به اين درجه رسيد كه مردم او را در اين عمل به رياكارى متهم مىكنند و او را داراى كار خير نمىدانند و حتى كارش را خرد و پست مىپندارند ، در اين صورت ، جزء افرادى مىگردد كه در ميان مردم ، مجهول و ناشناختهاند و در آسمان معروف و شناخته شده ، در نتيجه توصيف حضرت ، نصيبش مىگردد كه فرمود :
570 - « احبّ العباد الى اللَّه الاتقياء الاخفياء الّذين اذا ذكروا لم يعرفوا »
. يعنى : « محبوبترين بندگان نزد خداوند متعال ، با تقواترين و مخفىكارترين ايشانند ، كسانى كه اگر نامشان برده شود ، كسى آنان را نمىشناسد » .
اينان جزء افرادى هستند كه در سرّ و پنهان عملى انجام مىدهند و مردم از آن اطلاع پيدا نمىكنند .
بايد بدانى كه چنين خيالى ، از نيرنگهاى شيطان است و او در اين كارش چندين دام قرار داده است :
الف - انسان به مسلمانان سوء ظن پيدا مىكند ، در حالى كه نبايد چنين گمانى داشته باشد .
ب - در همان ريايى كه مىخواست از آن فرار كند ، قرار مىگيرد ، زيرا سخن مردم چه ضررى به حال او دارد ، رها كردن عبادت و محروم ماندن از ثواب آن از ترس اينكه مبادا مردم بگويند او رياكار است ، خود عين ريا مىباشد ، چون اگر ستايش مردم را دوست نمىداشت و از مذمت آنان نمىهراسيد كه عمل خود را ترك نمىكرد ، او چكار به حرف مردم دارد كه بگويند ريا كار است يا اهل اخلاص ؟
چه فرق است بين اينكه عمل را ترك كند از ترس اينكه مبادا بگويند او ريا
عدة الداعي ونجاح الساعي (آيين بندگى و نيايش) (فارسى) — صفحة 363
مساهمون: ابن فهد الحلي
ص٣٦٣