غذاهاى لذيذ و مغز گندم و عسل بخوراند ، و هزاران سال در بين مردم زنده باشد ، و در اين مدت مرتكب هيچ گناهى نشود و از هر لغزش معصوم بماند ، باز در روز محشر هيچيك از اين كارها به درد او نخواهد خورد ، مگر آنكه محبت امير المؤمنين على ( ع ) را در دل داشته باشد .
زندگانى او
نصير الدّين طوسى در روز يازدهم جمادى الاول سال 597 هجرى در طوس به دنيا آمد و همانجا نشو و نما كرد و بههمينجهت هم مشهور به طوسى شد . اصل او از جهرود از توابع قم ، از محلى كه آن را وشاره مىنامند بود . حيات علمى او با اشتغال به علوم عقلى در نزد دايى خود شروع شد و ظاهرا در آن هنگام در قم تحصيل مىكرد . شايد استفادهء او از درس معين الدّين سالم بن بدران مازنى مصرى امامى نيز در قم بوده است و جلد سوم كتاب الغنية در فقه ، تأليف سيد ابو المكارم بن زهره حلبى فقيه را نزد او خوانده و معين الدّين در سال 619 هجرى به او اجازه داده است . « 1 » سپس به نيشابور كه مركز فرهنگى و علمى آن روزگار بود منتقل شد و در محضر فريد الدّين محمد بن ابراهيم نيشابورى معروف به شيخ عطار مشهور متوفى به سال 627 هجرى ، تلمذ كرد . شايد هم استفادهء او از محضر درس سراج الدّين سرخسى و فريد الدّين داماد نيشابورى و ابو السعادات اصفهانى ، اسعد بن عبد القاهر اصفهانى ، از علماى اماميه و كمال الدّين بن يونس موصلى پس از انتقال او از قم به نيشابور بوده است .
فقه را نزد كمال الدّين ميثم بحرينى خواند و گفتهاند كه فقه را نزد علامهء حلى نيز فراگرفت و دو دانشمند مزبور فلسفه و كلام را از خواجهء طوسى فرا گرفتند . زندگى ( شيخ ) طوسى « 2 » در قم و نيشابور و قهستان و بغداد و حله سپرى شد و بالاخره در 18 ذىحجه 672 در بغداد درگذشت و در كنار قبر امام كاظم ، موسى بن جعفر ( ع ) به خاك سپرده شد .
طوسى در زندگانى خود سه مرحله را طى كرد :
[ مراحل زندگى ]
[ مرحلهء اول : مدتى كه در ايران به سر برد ]
مرحلهء اول : شامل مدتى بود كه در ايران به سر برد ، از تاريخ ولادت تا زمانى كه به اسماعيليان پيوست ، و اين قسمت از عمر خود را در راه تحصيل و تكميل علوم در مراكز علمى ايران از قبيل قم و نيشابور و جاهاى ديگر گذراند . در اين مرحله از زندگى خواجه مطلبى كه براى مورخان قابل توجه باشد وجود ندارد ، چه در اين مدت به كسب
هامش
( 1 ) - روضات الجنات ، ص 606
( 2 ) - عنوان مشهور نصير الدّين طوسى ، همان خواجه نصير الدّين ، است و اگر گاه در اين شرح حال به صورت طوسى يا به عنوان « شيخ طوسى » از او ياد شده ، نبايد موجب اشتباه با شيخ طوسى معروف ، يعنى ابو جعفر محمد بن حسن بن على طوسى ملقب به شيخ الطائفه متوفاى 460 ه شود . ويراستار