رسالهاى در جبر و اختيار ، كه يك نسخهء خطى آن در كتابخانهء راجه سيد محمد مقيم فيضآباد هند به شمارهء 48 موجود است ، و در الذريعة ، ج 5 در ص 83 يادداشت گرديده است .
كتاب الحكمة ، اين كتاب غير از شرح منظومه است . نام اين كتاب در الذريعة ، ج 8 ، ص 56 ثبت شده است .
حاشيه بر شواهد الربوبية تأليف ملا صدرا كه در حاشيهء شواهد چاپ شده است .
حاشيه بر اسفار صدر المتألهين ، كه در حاشيهء اسفار چاپ شده است ، همچنانكه اين حاشيه با حواشى ديگرى به سال 1378 هجرى در ايران در حاشيهء كتاب اسفار به چاپ رسيده است .
اللئالى المنتظمة ، ارجوزهايست در علم منطق و ميزان .
غرر الفرائد ، ارجوزهاى در فلسفه و حكمت كه خود آن را بهطور اختصار شرح و هر دو منظومه با شرح به سال 1298 هجرى در ايران به چاپ رسيده است . « 1 »
[ شخصيت علمى سبزوارى و بستگى آن به منظومه و شرح آن ]
شخصيت علمى سبزوارى بستگى به منظومه و شرح آن در منطق و فلسفه ، دارد . اين منظومه كتاب درسى و مورد مطالعهء طلاب فلسفه در بسيارى از حوزههاى عالى علمى اسلامى بوده و هست . در قم و تهران و نجف اشرف و جاهاى ديگر تدريس مىشود .
منظومهء سبزوارى از مراجع و مدارك معروف فلسفه است كه جاى خود را بين طلاب فلسفه باز كرده است . زيرا جامع بين اصول منطق و حكمت است ، و يك نوع براعت و خوشسليقگى در جمع بين نظريات فلسفى و اصول منطق در آن به كار رفته و اصول حكمت و فلسفه و منطق در آن بيان شده است ، و نظريات فلسفه و نكات بارز آن را به خوبى به زبان شعر بيان داشته است ، ازاينرو حفظ كردن آن براى طلاب فلسفه آسان است ، بههمينجهت در بين كتب حكمت مقام اصلى را احراز كرده است ، و طلاب فلسفه را شيفتهء خود ساخته تا به آن توجه كنند و مورد مطالعه و بررسى قرار دهند .
اين منظومه در حقيقت نخستين كتاب درسى فلسفه است ، كه طلاب علوم در نجف و
هامش
( 1 ) - حاشيه بر مثنوى معروف به شرح مثنوى و شرح دعاى صباح و حواشى مفتاح الغيب و ديوان شعر فارسى ، از آثار چاپشدهء حاج ملا هادى است و از آثار چاپ نشدهء ايشان بايد : منظومهء نبراس با شرح ، در فقه اسرار العباد ، در فقه - رحيق ، در علم بديع - راح افراح ، در علم بديع - حاشيه بر مبدأ و معاد - مقياس ، در مسائل فقه - منظومهء جواب و سؤال مسائل مشكله ( به نظم در حكمت در پانزده هزار بيت ) - حاشيه بر سيوطى ، در نحو - محاكمات در رد بر شيخيه را نيز به صورت مندرج در متن افزود . ويراستار