محمد بن معصوم مشهور به مدرس زنجانى متوفى به سال 1349 هجرى ، بر هيدجى نوشته است ، اين حاشيه در سال 1346 هجرى در 332 صفحه در ايران به چاپ رسيده است . متأسفانه نتوانستم از اين مأخذ استفاده كنم . بنابراين آنچه در اينجا خواهيم گفت فقط در پرتو آثار او و در چهارچوب تنگى خواهد بود .
بيشتر تأليفات سبزوارى در فلسفه است ، كه در بعضى از مدارك قسمتى از آنها را ثبت كردهاند ، از جملهء آنهاست :
اسرار الحكم به فارسى ، اين كتاب در بيان اسرار و دقايق معارف است ، تهرانى در الذريعة ج 2 ، ص 55 ، از اين كتاب نام برده است .
رسالة الاجوبة الاسرارية در جواب مسائلى است كه اسماعيل بجنوردى از او پرسيده ، مثل مسئلهء شقالقمر ، و معاد جسمانى ، و عالم مثال ، و وجود بهشت و جهنم و آنكه ادوار متناهى نيستند . نام اين كتاب نيز در الذريعة ، ج 11 ، ص 33 آمده است .
رسالهاى در اشتراك معنوى وجود ، كه صاحب الذريعة در ج 11 ، ص 79 از آن نام برده است .
شرح دعاء جوشن كبير كه آن را شرح الاسماء نيز مىنامند و چند مرتبه چاپ شده است ، و در الذريعة ، ج 5 ، ص 287 ثبت شده است .
كتاب اصول الدّين كه در ج 2 الذريعة ، ص 196 نام آن آمده است .
جواب مسائل شيخ محمد ابراهيم ساكن تهران ، اين شخص مسائلى دربارهء حكمت از او پرسيده ، اين جوابها به فارسى است ، و در سال 1274 هجرى از آن فراغت يافته است ، اين جوابها در ضمن مجموعهء جوابهاى سبزوارى در كتابخانهء مرحوم شيخ محمد جواد جزايرى در نجف موجود است ، اين مجموعه مشتمل بر جوابهاى سبزوارى به مسائل گوناگونى است كه گروهى از او پرسيدهاند ، از جمله به پرسشهاى : شيخ احمد بن محمد جعفر يزدى ، و اسماعيل بجنوردى به نام الاجوبة الاسرارية كه قبلا بدان اشاره شد و پاسخ به دوازده مسئلهء كلامى و فلسفى كه سيد صادق سمنانى از او به فارسى پرسيده است ، همچنين جواب سيد ابو الحسن ، و اسماعيل اليانآبادى و سيد سميح خلخالى و ديگران هم در ضمن اين مجموعه است . « 1 »
هامش
( 1 ) - الذريعة ، ج 11 ، ص 33
- و خمس و زكات مال خود را هر سال به دست خود به سادات و ارباب استحقاق مىرسانيدند . و درين موقع جنس را خود وزن مىكردند ، و نقد را خود مىشمردند . »
براى تفصيل - مقدمهء شرح غرر الفرائد كه چاپ انتقادى آن با حروف سربى زير نظر دكتر مهدى محقق و پروفسور توشى هيكو از طرف انتشارات سلسلهء دانش ايرانى ( 1348 ه ش ) منتشر شده . ويراستار