عبارات تحت عنوان « اپر ادونك نامك نى پيسيشنيه » « 1 » ( در آيين نامهنگارى ) به دست افتاده است .
همچنين ، نمونهء يك قبالهء معمولى زناشويى را ( بهصورت رونوشتى از سال 1278 ) در دست داريم .
قباله با تاريخ نگارش آن آغاز مىشود . در آن ، روش رفتار متقابل با طرفين تصريح و قيمت خريد عروس سه هزار درهم نقره تعيين مىگرد . بقيهء پاپيروسها ، كه در فيوم « 2 » ، در مصر ، به دست آمده ، غالبا حاوى اطلاعات مبهمى است كه تقريبا همگى مربوط به زندگانى خصوصى افراد است .
از روى قطعاتى كه نسبتا سالم مانده ، احتمال داده مىشود كه اين نوشتهها مكاتبات بين كارمندان مقامات اشغالى است كه ايران مقارن سال 617 تا 629 بر مصر تحميل كرده بود .
فىالمثل ، در يك قطعه ، مطالبى راجع به شراب و ديگر مواد غذايى براى چند روز از ماه ذكر شده است . قطعهء ديگرى محتملا محتوى خبرى مبنى بر آن است كه صاحبمنصبى به نقطهاى دوردست مسافرت كرده ؛ از اينرو ، نمىتوانسته از كسى پذيرايى كند . موضوع قطعهء ديگرى سفارش و تحويل شراب و غيره است .
بيشتر اين قطعات ترجمهپذير نيست ؛ زيرا ، عبارت از چند سطر و گاهى فقط چند كلمه بوده در كنار آنها فاصلههاى زيادى نانوشته و يا سوراخ است .
فرهنگها
لازم است از لغتنامههايى نام برده شود كه ، در آن هزوارشهاى سامى و صورتهاى كهن ايرانى ( هزوارش نماها ) « 3 » ، كه آنها را هزوارشهاى سامى مىپنداشتند ، با تلفظ ايرانى آنها توضيح داده شده است . اينها را فرهنگها ( آموزشگاهها ) مىنامند . اين كتابها محتملا ضوابطى براى شاگردان آموزشگاههاى دبيرى و نيز ، بهطور كلى ، كتابهاى دستى براى مؤلفان و خوانندگان اسناد بوده است . بدين ترتيب ، لغتهاى اوستايى به وسيلهء لغتهاى فارسى ميانه در فرهنگ اوئيم « 4 » توضيح داده مىشود . در تورفان نيز قطعهاى از يك فرهنگ از زير خاك بيرون آمد . مفصلترين لغتنامه فرهنگ پهلويك است كه كاملا سالم مانده و به وسيلهء يونكر منتشر شده است . در اين فرهنگ ، لغتها بر حسب موضوع دقيقا گروهبندى شده است . در هريك از بخشهاى آن ، نامهايى از طبيعت ، زمين و قارههاى آن ، درياها و درياچهها ، ميوهها ، خوراكها ، سبزىها ، جانوران ، پرندگان ، ددان ، اندامهاى بدن ، نامهاى خويشاوندان ،
هامش
( 1 ) .Apar advenak - i namak nipesisnih( 2 ) .Fayyum( 3 ) .Pseudohe terogramm( 4 ) .Frahangi Oim