آسوده است .
پس فرمود : خوب صومعهء است براى آدم مسلمان خانهاش ، نگه مىدارد در آن چشم و زبان و نفس و فرج خود را . « 1 »
مؤلّف گويد كه : ترغيب فرموده آن حضرت در اين فرمايش اعتزال و كناره كردن از مردم و انس با حقّ تعالى را و روايات در باب اعتزال مختلف است . جملهاى در مدح آن وارد شده ، و پارهاى در كراهت از آن ، و شايد نسبت به اشخاص و اوقات مختلف باشد ، و ما در اينجا به هر دو اشاره مىكنيم :
امّا آنچه در مدح اعتزال وارد شده به غير از آنچه كه ذكر شد روايات است كه شيخ احمد بن فهد آنها را در كتاب تحصين كه در عزلت و خمول است ذكر كرده :
از جمله روايت كرده از ابن مسعود كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود : هرآينه خواهد آمد بر مردم زمانى كه به سلامت نماند دين صاحب دينى مگر آن كه فرار كند از سر كوه به سر كوه ديگر ، و از سوراخى به سوراخى مانند روباه با بچههايش ، ( يعنى هم چنان كه روباه از ترس آن كه مبادا گرگ بچههايش را بخورد بچهاش را به دندان گرفته از اين سوراخ به آن سوراخ فرار مىكند كه بچهاش محفوظ بماند همين طور صاحب دين بايد دينش را از مردم به اعتزال از آنها حفظ كند ) .
گفتند : يا رسول اللّه ! صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چه زمان است آن زمان ؟
فرمود : در وقتى كه نرسد معيشت مگر به معصيتهاى خدا پس در آن وقت حلال مىشود عزوبت .
گفتند : يا رسول اللّه ! صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شما ما را امر فرموديد به تزويج ؟
فرمود : بلى و لكن در آن زمان هلاك مرد بر دست پدر و مادرش است و اگر پدر و مادر نداشته باشد هلاكتش به دست زنش و اولادش است ، و اگر زن و اولاد نداشته باشد به دست خويشان و همسايگانش است .
گفتند : چگونه هلاكش بر دست آنها است ؟
هامش
( 1 ) تحف العقول ، ص 264 ؛ روضهء كافى ، ج 8 ، ص 128 ، ضمن حديث 98 .