ميسر است قربانى كند و هر كه را قربانى ميسر نشد ، سه روز در حج روزه بدارد و هفت روز چون از حج باز گردد ، تا ده روز كامل شود . . . » « 1 » و پيامبر فرمود : « و چون آهنگ حج كند بايد قربانى نمايد و كسى كه با او قربانى نيست بايد سه روز در حج روزه بگيرد و چون به سوى اهل خويش بازگشت هفت روز ديگر نيز روزه دارد . » « 2 »
10 - هفت روز روزه تنها در صورتى جايز است كه به سوى خاندان خود بازگردد يا به اندازه رسيدن مسافران به خانوادهاش صبر كند يا يك ماه بر او بگذرد .
ابو حنيفه اين شرايط را واجب نمىداند و بر آن است كه چون شخص از اعمال حج فراغت يافت مىتواند روزه بدارد . « 3 » خداوند به خلاف پندار ابو حنيفه مىفرمايد :
« و هفت روز ، چون بازگشتيد » « 4 » 11 - احرام پيش از ميقات روا نيست ولى ابو حنيفه و شافعى آن را افضل مىدانند . « 5 » عمل پيامبر با گمان آنها ناسازگار است كه از ميقات احرام بست و اگر احرام پيش از ميقات افضل بود پيامبر آن را فرو نمىنهاد ؛ و فرمود : « از من مناسك حج را فرا گيريد . » « 6 »
12 - يكى از شرايط طواف ، طهارت است ، كسى كه حدثى از او سر زده يا جنب است ، طواف معتبر و مقبولى بجا نياورده است . ابو حنيفه مىگويد : اگر چنين شخصى ساكن مكه است دوباره طواف كند و گر نه به سرزمين خود باز گردد و به حسب آنكه محدث يا جنب باشد قربانى كند . محدث ، يك گوسفند و جنب ، يك شتر . « 7 » پيامبر - كه فرمان دادند مناسك را از ايشان بياموزيم - در هنگام طواف وضو داشتند و عمل ايشان
هامش
( 1 ) . بقره : 196 .
( 2 ) . صحيح مسلم ، ج 2 ، ص 542 ، الدر المنثور ، ج 1 ، ص 212 و 216 از برخى از حافظان حديث .
( 3 ) . تفسير خازن ، ج 1 ، ص 136 و الهدايه ، ج 1 ، ص 113 .
( 4 ) . بقره : 196 .
( 5 ) . بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 262 و الهدايه ، ج 1 ، ص 98 .
( 6 ) . بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 275 ، مسند احمد ، ج 3 ، ص 318 ، 283 و مصابيح السنه ، ج 1 ، ص 129 .
( 7 ) . الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 675 و الهدايه ، ج 1 ، ص 119 .