14 - فتواى اماميه آن است كه اعتكاف جز به روزه صحيح نيست . شافعى مىپندارد كه بدون روزه نيز صحيح است « 1 » و با گفتار پيامبر مخالفت ورزيده كه فرمود : اعتكاف جز به روزه صحيح نيست . « 2 »
15 - اگر مردى به همسر يا كنيز خود اجازه نذر اعتكاف دهد و آنها نذر كنند ، نذر منعقد مىشود و مخالفت مرد ، پس از آن سودى ندارد ، اين نظر اماميه است . ابو حنيفه در مورد كنيز منع را باطلكننده نذر مىداند و شافعى مىانگارد كه منع مرد باطلكننده نذر زن و كنيز است . « 3 »
حكم هر دو تن با عقل و نقل ناهماهنگ است زيرا عقل ، عملى را كه مانع بجا آوردن واجب باشد تحريم مىكند و نصوص نقلى نيز عمل به نذر صحيح را واجب مىدانند « 4 » و در مسأله فوق نذر به اجماع منعقد شده است .
16 - رأى اماميه اين است كه اگر كسى نذر كرد كه ماه رمضان را به اعتكاف بگذراند و به اين نذر عمل نكرد بايد قضاى آن را بجا آورد و اگر اعتكاف را تا رمضان ديگر به تعويق افكند و آن زمان اعتكاف كند ، صحيح است .
ابو حنيفه بر آن است كه قضا بر او واجب است و جايز نيست در رمضان آينده اعتكاف كند . « 5 »
خرد گواهى مىدهد كه هر دو رمضان مانند يك ديگرند و ماههاى ديگر نيز
هامش
( 1 ) . مختصر المزنى ، ص 60 ، آيات الاحكام ، ج 1 ، ص 245 ، بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 222 و تفسير كبير ، ج 5 ، ص 114 .
( 2 ) . التاج الجامع للاصول ، ج 2 ، ص 104 ، به گفته آن كتاب ، ابو داود و نسايى نيز روايت را ذكر كردهاند و مصابيح السنه ، ج 1 ، ص 101 .
( 3 ) . الام ، ج 27 ص 108 .
( 4 ) . مانند سخن خدا « و بايد به نذرهاى خود وفادار باشند » و پيامبر « هر كس عبادتى را براى خدا نذر كرد به جاى آورد . » ( الفقه على المذاهب ، ج 2 ، ص 139 )
( 5 ) . فضل اين مطلب را به تفصيل بيان كرده است .