قصر رخصت است و به گناهان وابسته نمىشود .
نقل نيز به اين سبب كه خداوند فرموده : « هر كه بدون سركشى و هوا ، مضطر گردد و به كار خويش بازگشت نكند . » « 1 » بر بازگشتكننده رخصت را حرام كرده و قصر نيز حرام است .
48 - اماميه ، جمع ميان نمازهاى ظهر و عصر و مغرب و عشاء را در سفر و حضر بدون عذر جايز مىدانند خواه در وقت اول باشد و خواه وقت ثانى .
شافعى مىگويد : هر كس در تقصير ، مجاز باشد مىتواند جمع كند . « 2 » مالك ، احمد بن حنبل و اسحاق نيز بر اين نظرند . « 3 » ابو حنيفه مىپندارد كه در هيچ فرضى نمىتوان به جهت سفر دو نماز را جمع كرد اما جمع آنها در مناسك حج مانعى ندارد . هر كس پيش از غروب خورشيد روز عرفه احرام حج بندد ، چون آفتاب نزديك به غروب شد مىتواند نمازهاى ظهر و عصر را يك جا بخواند و در مشعر الحرام با مغرب و عشاء چنين كند . « 4 »
فتوى آنان با گفتار خداوند مخالف است : « از هنگام زوال خورشيد تا آنگاه كه تاريكى شب فرا مىرسيد ، نماز را بر پاى دار . » « 5 »
حميدى در جمع بين الصحيحين آورده است : « پيامبر نمازهاى ظهر و عصر را با هم و مغرب و عشاء را با هم مىگزارد در حالى كه نه هراسى در ميان بود ، نه سفرى » « 6 »
هامش
( 1 ) . بقره : 173 .
( 2 ) . بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 134 ، الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 485 ، 486 ، 487 .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . همان .
( 5 ) . اسراء : 78 .
( 6 ) . مسلم در صحيح خود ( ج 1 ، ص 271 ) آن را به اسناد فراوان روايت كرده است ، نيز ، الموطأ ج 1 ، ص 160 و شرح آن : تنوير الحوالك حافظ سيوطى ، التاج الجامع للاصول ، ج 1 ، ص 148 و 298 ، مسند احمد ، ج 1 ، ص 217 و 360 و در حاشيه آن منتخب كنز العمال ، ج 3 ، ص 230 به اسناد متعدد .