« همانا اعمال به نيات است . » « 1 » و اين سخن در باره كافر محقق نمىشود .
17 - اماميه بر آن رفتهاند كه تيمم تنها بر خاك صحيح است و به معدن ، سرمه ، نمك ، برف و درخت صحيح نيست . ابو حنيفه و مالك تيمم را در همه موارد مذكور جايز مىدانند « 2 » و از گفته قرآن رخ تافتهاند كه « با خاك پاك تيمم كنيد » « 3 » صعيد به معناى خاكى است كه از زمين برمىخيزد .
18 - اماميه اعتقاد دارند كه اگر در مسح اعضايى كه مسح آنها واجب است اخلال كند ، تيمم باطل است خواه آن عمل عمدى باشد يا سهوى . ابو حنيفه مىانگارد كه اگر موضع مسح نشده كمتر از درهم باشد ، تيمم باطل نيست « 4 » و سخن خدا را فرو گذارده كه : « صورت و دستهايتان را به خاك مسح كنيد . »
19 - اماميه جستجوى آب را واجب مىدانند ولى ابو حنيفه نمىداند . « 5 » رأى او با كلام حق مخالف است :
« هنگامى كه براى نماز به پا خواستيد شستشو كنيد » . « و اگر آب نيافتيد تيمم كنيد » پس شرط تيمم نيافتن آب است و نيافتن پس از جستجو كردن است .
20 - رأى اماميه اين است كه اگر بين شخص تيمّمكننده و آب مانعى وجود داشته باشد مثلا آب در چاه باشد و او وسيلهاى براى بيرون آوردن آب نداشته باشد يا مانع ديگرى در ميان باشد ، اگر آن شخص با تيمم نماز بخواند اعاده و تكرار آن نماز لازم نيست . شافعى و به يك حكم ابو حنيفه ، اعاده را لازم مىدانند ولى طبق فتواى دوم ابو حنيفه ، مكلف بايد صبر كند و نه تيمم نمايد و نه نماز گزارد . « 6 » رأى ايشان با كلام
هامش
( 1 ) . به التاج الجامع للاصول ، ج 1 ، ص 50 ، احكام القرآن ، ج 2 ، ص 337 و بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 6 .
( 2 ) . بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 55 و احكام القرآن ، ج 1 ، ص 389 .
( 3 ) . مائده : 6 .
( 4 ) . الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 162 و احكام القرآن ، ج 2 ، ص 391 .
( 5 ) . بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 52 ، الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 155 .
( 6 ) . احكام القرآن ، ج 2 ، ص 280 ، 281 .