مىكنيم ، گرچه ظالم باشد ؛ چرا كه ما خود نيز ظالم بر نفس هستيم ، گرچه با گناه سوء ظن .
پس چه باك اگر ظالمى براى ظالمى ديگر قيام و احترام كند ، در حالى كه پيغمبر ( ص ) با كفار قريش تواضع مىنمود و منزلتشان را بالا مىبرد ؛ چرا كه مظهر عزت خدا هستند .
يكى از اوليا را در خواب ديدند كه حلهاى سبز پوشيده و انبيا در حضورش ايستادهاند ، به نظرش دشوار آمد ، از عارفى پرسيد . عارف گفت : انكار مكن كه انبيا به خلعت الهى حرمت مىنهادهاند ، نه به آن شخص . در الاكليل از على ابن ابى طالب ( ع ) روايت مىكند كه فرمود :
آنجا كه خدا به موسى و هارون مىفرمايد با فرعون سخن نرم بگوييد ( طاها ، 44 ) منظور اين است كه وى را با كنيه خطاب كنيد ؛ چنان كه در سوره مريم نيز «
سَلامٌ عَلَيْكَ
» « 1 » جواز ابتداى سلام به كافر استدلال كردهاند . پس از فتح شام ، بين عمر و ملك روم مكاتبات دوستانه صورت گرفت و ام كلثوم دختر على ( ع ) كه همسر عمر بود ، هدايايى از نفايس مدينه براى همسر هرقل فرستاد و همسر هرقل نيز متقابلا هدايايى براى وى ارسال كرد كه عمر از ام كلثوم گرفت و به بيت المال سپرد . « 2 »
( 1 ) در خطط مقريزى آمده است « 3 » كه اسامة بن زيد تنوخى ، از رجال قرن اول مصر كه متولى خراج مصر بود ، به دستور وليد بن عبد الملك ، بيست هزار دينار فلفل از موسى بن وردان خريد كه براى اهدا به فرمانرواى روم بفرستند .
آوردهاند كه پيغمبر ( ص ) علقمه خزاعى را با مالى نزد ابو سفيان فرستاد كه بين فقيران مشرك مكه توزيع كند . علقمه گويد : مال را به ابو سفيان دادم ، گفت : چه كسى نيكوكارتر و صله رحمكنندهتر از محمّد ديده است . ما با او مىجنگيديم و مىخواستيم خونش را بريزيم ولى او به ما خير و نيكى مىرساند . « 4 »
( 2 ) در الهدايه از كتابهاى حنفيه ، حديث صحيحى آمده كه پيغمبر ( ص ) يك يهودى را كه همسايهاش بود ، عيادت كرد و اصحاب را هم با خود برد و احوال او را پرسيد و اسلام بر او عرضه كرد ، تا آنجا كه پدر شخص بيمار به دو گفت : « پسرم اشهد را بگو » و گفت . پيغمبر هم خدا را شكر گزارد كه جانى را از آتش رهانيد . در شكل ديگرى از اين روايت ، آن نو مسلمان درگذشت و پيغمبر ( ص ) به دست خود ، او را غسل و كفن و حنوط كرد .
هامش
( 1 ) . مريم ، 47 .
( 2 ) . ر . ك : تاريخ الطبرى ، حوادث سال 28 .
( 3 ) . مقريزى ، الخطط ، ج 3 ، ص 304 .
( 4 ) . متقى هندى ، كنز العمال ، ج 5 ، ص 42 .