گروه بسيار كوچك در منتهى اليه غرب عربستان بيم امپراتورى ساسانى را برمىانگيزد تا به طور جدى بدان بپردازد [ كه موجب عكس العمل و مهاجرت مسلمين شده ] اين امر جدا بعيد است .
سيوطى ذيل آيه
وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ
« 1 » علاوه بر ذكر حديثى كه مقصود از « الناس » را ايرانيان مىداند ، همانجا روايات و تفاسير ديگرى آورده است . « 2 » مضاف بر اينكه تواريخ اسلامى و منابع سيرهء نبوى هيچ يك به خطر دوم يا نزديك بودن ايرانيان به مسلمين مكه اشاره نكردهاند .
شايستهء يادآورى است كه علاوه بر آنچه گفت شد ، اعراب به طور كلى و اهل مكه خصوصا بر اهميت كعبه وقوف داشتند و اينكه چگونه بيگانگان ( يعنى اصحاب فيل ) بر آنان تاختند و چگونه خداوند تدبير دشمنان را باطل كرد و به وسيله طير ابابيل و گلولههايى از سجيل از كعبه دفاع نموده ، به ياد داشتند . « 3 » از اين جهت اعراب قريش را بزرگ مىداشتند و آنان را « اهل اللّه » مىناميدند ، كه خدا به جاى ايشان جنگيد و ايشان را از دشمنان مصون داشت . « 4 »
پس هرگاه ، عنايت الهى شامل حال قريشيان بتپرست براى دفاع از كعبه شود ، چگونه مسلمانان پناهنده به خانهء خدا را بىنصيب مىگذارد ؟ شكى نيست پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و يارانش در يقين كامل بودند كه خداوند مؤمنان را حفاظت مىنمايد و كيد متجاوز را
هامش
( 1 ) . انفال ، 26 .
( 2 ) . جلال الدين بن عبد الرحمن السيوطى : الدر المنثور فى التفسير بالمأثور ، بيروت ، بيتا ، 3 / 177 ( تفسير آيه 26 سورهء انفال ) . در تفسير طبرى آمده است كه در معناى « الناس » در آيهء مذكور چند قول هست : اينكه مراد كفار قريش باشد يا ايرانيان و روميان و به نظر طبرى قول اول صحيحتر است ( ر ك : جامع البيان عن تأويل القرآن ، قاهره ، بيتا ، 13 / 476 - 479 . مقايسه شود با جمال الدين عبد الرحمن بن الجوزى : زاد المسير فى علم التفسير ، بيروت ، 1385 ، 3 / 343 . )
( 3 ) . داستان فيل را در السير و المغازى ، ابن اسحاق ، صص 65 - 61 و انساب الاشراف بلاذرى ، ( 1 / 69 - 67 ) ببينيد .
( 4 ) . ابن هشام : السيرة النبوية ، 1 / 59 .